Tags: , , ,

Hoe muziek de ontwikkeling helpt

Waarom is muziek belangrijk op school? En hoe helpt muziek leerlingen om zich te ontwikkelen? Méér Muziek in de klas vroeg wetenschapsjournalist Mark Mieras om het onderzoek op een rijtje te zetten. Muziek als vak én als instrument om beter te leren en samen te genieten.

Muziek op school levert zo veel op

Er zijn heel veel goede redenen om juist op school muziek aan te bieden: muziek in de klas doet meer dan je zou denken. Al zingend en musicerend maken leerlingen niet alleen kennis met de intrinsieke waarde van muziek, maar gaan ze ook beter leren. Muziek helpt het leren, en doet dat nog het meest bij de leerlingen die dat het meest nodig hebben. Het zet de hersenen op scherp en het neemt bovendien stress weg en stimuleert het geheugen. Zo hebben juist kinderen met taal- en leesproblemen extra baat bij muziek. Daarom pleiten onderzoekers ervoor om muziek in het onderwijs serieus te nemen: als vak én als instrument om beter te leren en samen te genieten.

  • Méér Muziek in de klas vroeg wetenschapsjournalist Mark Mieras om het onderzoek naar muziek en de ontwikkeling van het kind op een rijtje te zetten. Hier een samenvatting van zijn bevindingen.
  • Méér Muziek in de klas heeft tot doel dat structureel muziekonderwijs wordt gerealiseerd voor alle 1,4 miljoen basisschoolkinderen in Nederland en het Caribisch gebied

Sociaal, blij en gezonder

Wat leert het onderzoek ons? Allereerst dat muziek belangrijk is voor het leven: muziek maakt mensen blij, ontspannen, sociaal verbonden en ook gezonder: volwassenen die naar concerten gaan, hoeven minder vaak naar de dokter en zijn minder vaak bang of depressief. Daarom is het belangrijk dat leerlingen serieus kennismaken met muziek. Een positieve ervaring op school kan een leven lang doorwerken.

Samenwerken en luisteren

Muziek helpt ook het samen leren. Na een muzikale oefening werken meisjes zeventig procent en jongens zelfs vierhonderd procent meer samen. Leerlingen ontwikkelen hun empathie en sociale vermogen. Muziek helpt leerlingen daarnaast om storend geluid beter weg te filteren. Ook dat is natuurlijk belangrijk op school. Wat je niet goed verstaat, kun je niet goed begrijpen. Muziek helpt kinderen bovendien bij de taalverwerking. Muzikale oefening van toonhoogte, tempo en ritme, met klappen en bewegen, verhoogt het klankonderscheid. Onderzoekers vinden een breed leereffect, dat uitstraalt naar een betere leesvaardigheid, klankverwerking, spelling en grammatica.

Executieve functies floreren

Muziek activeert, stimuleert en ontwikkelt dus belangrijke netwerken in de hersenen. Ook de executieve functies van de hersenen – die belangrijk zijn voor zelfsturing – liften mee. Muziek oefent je werkgeheugen, aandacht, flexibiliteit en je innerlijke rem: vaardigheden die stuk voor stuk bijdragen aan zelfsturing. Een goede zelfsturing helpt leerlingen om beter mee te doen in de klas en thuis huiswerk te maken, om als tiener verleiding te weerstaan en later om door te leren.

Basisvaardigheden anders inoefenen

Waarom je met muziek zoveel leert? Vermoedelijk komt dat doordat wie plezier heeft, de lat vanzelf hoger legt: je daagt jezelf dus uit, maar zonder de faalangst die anders vaak wel met uitdaging gepaard gaat. Muziek leent zich daardoor bij uitstek om cognitieve grenzen op te rekken. Dat is nodig, want lezen en rekenen doen een zwaar beroep op kinderhersenen. Voor vloeiende taalverwerking komt het bijvoorbeeld aan op bijna perfecte timing. Uitdagende ritmische oefening helpt een leerling die timing te verbeteren. Muzikale ritmen helpen het best.

Uitdagende ritmische oefening helpt een leerling timing te verbeteren.

Een fijner leerklimaat voor álle leerlingen

Leerlingen kunnen al zingend beter hun aandacht richten. In de lagere klassen kan zingen helpen om vlotter en met minder onrust te wisselen naar de volgende activiteit. Het is dan ook behulpzaam om muzikale activiteit met leren af te wisselen of te integreren.

Muziek helpt leren, en nog het meest bij de leerlingen die dat het meest nodig hebben. Waarschijnlijk scheelt het voor deze leerlingen dat ze in de muziek niet de frustratie ondervinden van hun achterstand. Al zingend en musicerend worden ze meegenomen door de rest van de klas.

Andere kijk op muziek

Positieve ervaring met muziek op school draagt dus bij aan een leven met plezier, aandacht en ontspanning, sociale verbinding en gezondheid … en aan een succesvolle schooltijd. De relatie tussen muziek, ontwikkeling en leren wordt steeds beter begrepen, en daarmee ook hoe je muziek het best in de klas inzet. Muziek werkt als het uitdagend en veelzijdig is, en een beroep doet op de belichaming van maat en ritme.

Het helpt als muziek een structurele plaats krijgt in de lessen. Dat lukt als leerkrachten muziek niet alleen als een vak zien (als leertaak), maar ook als een instrument om het leren te stimuleren en te versnellen (als een leerhulp). Zo snijdt het mes aan twee kanten: met muziek schep je in de klas een goed en prettig leerklimaat, én je bouwt samen met leerlingen aan hun vaardigheden voor – en hun welbevinden in – de toekomst.

Mark Mieras is wetenschapsjournalist en gespecialiseerd in hersenontwikkeling. Hij is auteur van onder andere ‘Ben ik dat?’ en ‘Liefde’. Deze studie ‘Wat onderzoek ons leert over muziek op school’ schreef hij in het voorjaar van 2021. Hij schreef eerder ook literatuurstudies over andere thema’s, onder meer over het effect van natuur en bewegen op kinderen. Meer weten over zijn werk? Ga naar www.mieras.nl.


Meer weten?

Tags: , , ,
Je moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.

Ook Interessante Artikelen

Bezoeker!

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

ICT-gebruik in het onderwijs

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Schooldirecteur | Margrietschool

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Bouwen maar HJK banner Landelijk congres Jonge Kind-600x275a
landelijk congres bouwen maar banners-600x627a

Landelijk congres Jonge Kind 2024: Bouwen maar!

App

Picoo stimuleert actief samen spelen onder kinderen met de eerste interactieve spelcomputer voor buiten. Zonder scherm! Zo combineert Piccoo het avontuurlijke van buitenspelen met het interactieve van gamen. Eindeloos speelplezier dus! 
gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen