»
Stress op het werk: vooral apothekersassistenten en leerkrachten onder druk
Eén op de zes werknemers in Nederland ervaart stress op het werk, vooral in de zorg en het onderwijs. Hoge werkdruk en weinig autonomie zijn belangrijke oorzaken, en maatregelen blijven vaak achter.
Stress op het werk blijft een groot probleem in Nederland. Uit recent onderzoek van TNO en het CBS blijkt dat bijna één op de zes werknemers te maken heeft met een stressvolle werkomgeving. Vooral apothekersassistenten en leerkrachten in het basisonderwijs ervaren veel druk. De oorzaak? Hoge taakeisen in combinatie met weinig vrijheid om het werk naar eigen inzicht uit te voeren. De gevolgen zijn zorgwekkend: meer ziekteverzuim, minder werkplezier en zorgen over de toekomst. Wat zegt dit over duurzame inzetbaarheid in sectoren zoals zorg en onderwijs?
Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden kampen vooral werknemers met beroepen die veel directe verantwoordelijkheden met zich meebrengen en tegelijkertijd weinig regelruimte bieden, met stress. Denk aan functies waarin vaste protocollen leidend zijn, deadlines strak zijn en het werktempo hoog ligt. Apothekersassistenten voeren hierbij de lijst aan: maar liefst 51 procent ervaart het werk als stressvol. Ook leerkrachten in het basisonderwijs (39 procent) en medisch praktijkassistenten (eveneens 39 procent) behoren tot de koplopers in stressbeleving.
De oververtegenwoordiging van zorg- en onderwijspersoneel in deze statistieken is geen toeval. In deze sectoren zijn de verwachtingen hoog, de personeelsbezetting vaak krap en de emotionele belasting aanzienlijk. Leerkrachten hebben te maken met volle klassen, veeleisende ouders en administratieve druk. Apothekersassistenten en verpleegkundigen werken veelal onder hoge tijdsdruk en met grote verantwoordelijkheden, terwijl ze tegelijkertijd te maken hebben met patiënten die hulp of uitleg nodig hebben. De constante balans tussen zorgplicht en efficiëntie knaagt aan de werkbeleving.
Hoewel de nadruk in het onderzoek ligt op zorg en onderwijs, zijn er ook andere beroepsgroepen die bovengemiddeld vaak stress ervaren. In de horeca bijvoorbeeld, met name onder bedienings- en barpersoneel en koks. Ook broodbakkers worden genoemd in het rapport. In deze beroepen spelen fysieke belasting, onregelmatige werktijden en klantgerichte druk een rol. Het toont aan dat stress niet alleen voorkomt in ‘witteboordenbanen’, maar ook op de werkvloer waar met de handen gewerkt wordt.
Een opvallende conclusie uit het onderzoek is dat bijna de helft van de werknemers met een stressvolle baan vindt dat er te weinig wordt gedaan om stress te verminderen. Ondanks bestaande initiatieven rondom werkgeluk en mentale gezondheid, blijft het gevoel van ondersteuning achter. Dit leidt tot zorgen over de toekomst: veel werknemers verwachten dat hun werk in de komende vijf jaar mentaal zwaarder of minder leuk wordt. Daarbij komt dat langdurige werkstress kan leiden tot burn-outklachten en uitval, wat de druk op collega’s weer verder verhoogt.
Volgens TNO-onderzoeker Liza van Dam is het belangrijk om ook factoren buiten het werk mee te nemen in het gesprek over stress. Werknemers met jonge gezinnen of mantelzorgtaken kunnen extra belast worden. Ook conflicten op het werk, ongewenst gedrag of emotioneel belastende taken dragen bij aan het totaalplaatje. De werkvloer is dus geen geïsoleerde omgeving, maar onderdeel van een bredere context waarin privé en werk steeds meer in elkaar overlopen.
Het goede nieuws? In vergelijking met 2019 is het percentage stressvolle banen licht gedaald. Maar dat betekent niet dat we achterover kunnen leunen. Duurzame inzetbaarheid vraagt om structurele aandacht voor werkdruk, autonomie en balans tussen werk en privé. Werkgevers spelen hierin een sleutelrol, maar ook beleid en onderwijsinstellingen kunnen bijdragen door werkdruk te verminderen en meer maatwerk mogelijk te maken. Investeren in veerkracht en welzijn is geen luxe, maar noodzaak.
Wil je meer weten over het verminderen van werkstress en het verbeteren van duurzame inzetbaarheid? Lees dan ook:
WORD LID
Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.
