» artikel, Rapport
» Leren, Professionalisering

»

Rapport: De meerwaarde van Samen Opleiden & Professionaliseren

Rapport: De meerwaarde van Samen Opleiden & Professionaliseren

Onderzoek en een regioplan voor vervolg

Onderzoek naar hoe Samen Opleiden & Professionaliseren (SO&P) het best kan worden vormgegeven om te komen tot 100% opleiden van studenten tot leraar via SO&P.

Het ministerie van OCW heeft samen met de sectorraden de ambitie om vóór 2030 alle studenten die een lerarenopleiding volgen, op te leiden via Samen Opleiden & Professionaliseren (SO&P) partnerschappen. Per sector is er een eigen snelheid richting 2030. In het verlengde daarvan is er de wens om het opleiden van leraren te verbinden met de verdere professionele ontwikkeling van de leraar. Op dit moment wordt naar schatting 39% van alle studenten die in Nederland een lerarenopleiding volgen, opgeleid via SO&P.

Op dit moment wordt naar schatting 39% van alle studenten die in Nederland een lerarenopleiding volgen, opgeleid via SO&P. Van deze categorie SO&P studenten wordt 48% opgeleid voor het po, 44 % voor het vo, 7% voor het mbo en 1% voor een combinatie van po/vo (OCW, 20213).

Koersbepaling verdere ontwikkeling

De koers wordt uitgezet naar de verdere uitrol van SO&P partnerschappen. Om deze koers te onderbouwen is inzicht in de ontwikkelingen, de resultaten en de actuele stand van zaken onontbeerlijk. Ook moeten keuzes worden onderbouwd hoe de middelen worden besteed en wat er extra nodig is om de ambitie te verwezenlijken om alle studenten van lerarenopleidingen in een SO&P partnerschap op te leiden. Het advies van Merel van Vroonhoven (2020), ‘Samen sterk voor elk kind’, het Bestuursakkoord ‘Flexibilisering lerarenopleidingen’ en het Actieplan ‘Duurzaam werken in het onderwijs‘ spelen een belangrijke rol in de koersbepaling en verdere ontwikkeling van het lerarenbeleid en daarmee ook voor de ontwikkeling van SO&P.

Opzet en respons

In dit onderzoek is middels deskresearch, enquêtes, groepsgesprekken en interviews onderzocht hoe SO&P het best kan worden vormgegeven om te komen tot 100% opleiden
van studenten via SO&P. Van de 110 SO&P partnerschappen die Nederland telt, is een representatief aandeel van 65% betrokken geweest in het onderzoek.

Het vraagstuk is bestudeerd middels het inventariseren van de huidige praktijk van SO&P partnerschappen en de ervaren meerwaarde van SO&P door partnerschapscoördinatoren, bestuurders of directieleden van scholen en lerarenopleidingen binnen en buiten SO&P partnerschappen, uitvoerders van SO&P zoals werkplekbegeleiders, schoolopleiders en instituutsopleiders en studenten binnen en buiten SO&P; en het in kaart brengen van belemmerende en bevorderde factoren voor groei. Ook zijn de perspectieven vergeleken van de respondenten afkomstig van de lerarenopleiding versus die van de partnerscholen.

Conclusies, meerwaarde van samenwerking en kwaliteit

Eén van de conclusies in het advies van Merel van Vroonhoven is dat de aanpak van het lerarentekort te versnipperd, te beperkt en te weinig fact-based is. Dit gaat ook de lerarenopleidingen aan. Daarover wordt gezegd dat :

  1. verbeteringen mogelijk zijn in de samenwerking tussen universiteiten, hogescholen, opleidingsinstituten en de scholen,
  2. opleidingstrajecten te weinig doelgroepgericht zijn.

97 procent van de respondenten uit het primair onderwijs is (zeer) tevreden over het Samen Opleiden en Professionaliseren. Ook blijkt dat afgestudeerden binnen het primair onderwijs, significant vaker tevreden zijn over hun opleiding wanneer zij deze binnen een opleidingsschool afgerond hebben.

De belangrijkste voordelen van SO&P zijn volgens de respondenten een betere samenwerking tussen de scholen en de lerarenopleiding(en), een betere afstemming tussen theorie en praktijk (het aanleren van pedagogisch/didactische vaardigheden en kennis over curriculum basisonderwijs) en versterking van de begeleidingskwaliteit. De ervaren kwaliteit van SO&P laat duidelijk in alle sectoren een opgaande lijn zien na deelname aan een SO&P partnerschap. De ‘kwaliteit van beoordeling’ scoort gemiddeld het hoogst, samen met ‘de kwaliteit van de startende docent’ en de ‘kwaliteit van de begeleiding’.

De professionalisering van ‘startend en zittend personeel’ scoort verreweg het laagst, zowel voor als tijdens deelname aan een SO&P partnerschap. De grootste nadelen zijn het vele afstemmen en komen tot wederzijds begrip en consensus, en dat SO&P een extra tijdsinvestering vraagt van alle partijen en van studenten.

Zij-instromertraject vergt extra tijd en ervaring

Het bedienen van zij-instromers heeft de aandacht binnen partnerschappen; zij bieden maatwerk aan deze groep. Het opleidingscurriculum moet echter meer passend worden gemaakt en de lerarenopleiders en werkplekbegeleiders in met name het po en vo dienen nader te worden geprofessionaliseerd om zij-instromers goed te begeleiden naar het lerarenberoep toe.

Het bedienen van de zij-instromers vraagt derhalve tijd voor professionele ontwikkeling van de lerarenopleiders en werkplekbegeleiders- en tijd voor doorontwikkeling van de lerarenopleiding in zijn geheel. Die tijd is nu schaars, en daar zou facilitering welkom op zijn volgens de partnerschappen. Ook wordt de voorkeur uitgesproken dat zij-instromers formeel evenveel begeleidingstijd krijgen als reguliere studenten.

Reactie PO-Raad

De PO-Raad heeft met plezier kennis genomen van de resultaten van het onderzoek. Leraren in opleiding, schoolbesturen en de lerarenopleidingen zien gezamenlijk de meerwaarde van het Samen Opleiden. De PO-Raad beschouwt ‘Samen Opleiden en Professionaliseren’ als een belangrijk middel om de aantrekkelijkheid van het beroep leraar te vergroten en het lerarentekort aan te pakken.


Lees het volledige Rapport ‘Eindrapport De meerwaarde van Samen Opleiden en Professionaliseren’ inclusief alle conclusies en Infographic

PO-Raad: Onderzoek toont aan: grote tevredenheid over Samen Opleiden en Professionaliseren

Tags: , , ,
Je moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.
De inhoud van deze pagina is uitsluitend voor leden die zijn ingelogd. Je kunt hier inloggen om de inhoud van deze pagina te bekijken.

Word lid

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
Registreer je hier

Publiceer

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

Artikel indienen

In de spotlight

Menu

Welkom in onze nieuwe omgeving! 

We hebben het aanbod sterk uitgebreid met vacatures, opleidingen, boeken, events, apps en tools en bovenal!

De community omgeving waar je kan chatten, linken en kennis kunt delen.

Wij moedigen bijdragen uit de community aan. Heb je onderzoeksresultaten, een essay of boekrecensie, of zomaar een blog? Deel jouw ervaring met de community.