Scholen kunnen sinds augustus 2026 aan de slag met de nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen-wiskunde. Je hoeft nog niet klaar te zijn, maar dit is een goed moment om het huidige onderwijs naast de nieuwe doelen te leggen.
De nieuwe kerndoelen komen eraan. Sinds augustus 2026 kunnen scholen starten met de nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen-wiskunde. Dat betekent niet dat vanaf morgen alle lessen, methodes en roosters anders moeten. Scholen krijgen juist enkele jaren de tijd om de overstap te maken. Toch is het slim om nu al te beginnen. Maar waar begin je en wat wordt er de komende jaren eigenlijk van scholen verwacht?
Kerndoelen beschrijven wat leerlingen op school moeten leren. Ze geven scholen richting bij het maken van hun onderwijsprogramma. De huidige kerndoelen zijn op veel punten behoorlijk oud en sluiten niet altijd meer goed aan bij het onderwijs van nu. Daarom wordt het curriculum vernieuwd. De nieuwe kerndoelen zijn concreter beschreven en moeten zorgen voor meer samenhang en focus in het onderwijs.
Sinds augustus 2026 kunnen scholen aan de slag met de nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen-wiskunde. Ze zijn ontwikkeld voor het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en de onderbouw van het voortgezet (speciaal) onderwijs. In 2027 volgen de nieuwe kerndoelen voor de overige leergebieden. Scholen hoeven dus niet alles tegelijk te veranderen.
Nee, je school hoeft niet direct volledig over te stappen. Er geldt een overgangsperiode waarin scholen de tijd krijgen om hun onderwijs aan te passen. Vanaf augustus 2031 gaat de Onderwijsinspectie handhavend toezien op de nieuwe kerndoelen. Tot die tijd kijkt de inspectie vooral naar hoe scholen zich voorbereiden en welke stappen zij al zetten.
Bij een inspectiebezoek kan bijvoorbeeld worden besproken of de school bekend is met de nieuwe kerndoelen. Ook kan de inspectie vragen of de school de nieuwe doelen al heeft vergeleken met het huidige onderwijsprogramma. Verder kan worden gekeken naar veranderingen die nodig zijn in lesmateriaal, roosters of werkwijzen. Het gaat in deze periode dus vooral om bewust voorbereiden en ontwikkelen. Dat geeft scholen ruimte om veranderingen stap voor stap door te voeren.
Een nieuwe methode bestellen klinkt misschien als een logische eerste stap, maar het is vaak slimmer om eerst naar het huidige onderwijs te kijken. Wat doen jullie al en hoe past dat bij de nieuwe kerndoelen? Misschien blijkt dat een groot deel van het onderwijs al goed aansluit. Op andere onderdelen kan juist meer aandacht nodig zijn. Zo krijg je eerst zicht op wat er echt moet veranderen.
Dit gesprek hoeft ook niet alleen door de schoolleiding of intern begeleider gevoerd te worden. Betrek juist de leraren die dagelijks met het curriculum werken. Zij weten welke onderdelen goed lopen en waar leerlingen tegenaan lopen. Leg bijvoorbeeld tijdens een studiedag een aantal nieuwe kerndoelen naast het huidige aanbod. Zo wordt een groot landelijk verandertraject een stuk kleiner en concreter voor het eigen team.
Een belangrijk onderdeel van de nieuwe kerndoelen is de samenhang tussen verschillende vakken en leergebieden. Taalontwikkeling vindt bijvoorbeeld niet alleen tijdens een taalles plaats. Leerlingen gebruiken taal ook bij geschiedenis, aardrijkskunde, natuuronderwijs en andere vakken. Hetzelfde geldt voor rekenen en wiskunde. De nieuwe kerndoelen bieden daarom een goede aanleiding om te bekijken hoe vakken binnen de school met elkaar verbonden zijn.
Dat betekent niet dat iedere school direct het complete lesrooster moet omgooien. Het kan al beginnen met kleine vragen. Weten leraren bijvoorbeeld aan welke taaldoelen collega’s in andere vakken werken? Zijn er onderwerpen die in meerdere vakken terugkomen? En kunnen lessen zo worden ingericht dat leerlingen bepaalde kennis en vaardigheden vaker gebruiken? Zulke gesprekken helpen om meer samenhang in het onderwijs te brengen.
Voor het voortgezet onderwijs gaat de vernieuwing verder dan alleen de kerndoelen voor de onderbouw. Ook de examenprogramma’s voor de bovenbouw worden vernieuwd. Daardoor verandert uiteindelijk de hele lijn van onderbouw naar bovenbouw. Voor schoolleiders en bestuurders is het daarom verstandig om de verschillende ontwikkelingen niet los van elkaar te bekijken. De keuzes die nu in de onderbouw worden gemaakt, kunnen later aansluiten op veranderingen in de bovenbouw.
De VO-raad is in september gestart met de campagne ‘Jij bent nodig’. Daarmee worden schoolleiders en bestuurders aangemoedigd om nu al na te denken over de invoering van het vernieuwde curriculum. Er zijn onder andere hulpmiddelen beschikbaar om binnen scholen het gesprek te starten. Het doel is niet om zo snel mogelijk klaar te zijn. Het gaat er vooral om dat scholen bewust bepalen hoe de nieuwe doelen passen bij hun eigen visie en leerlingen.
Je hoeft voor de nieuwe kerndoelen dus nog geen uitgebreid projectplan klaar te hebben. Een eerste verkenning kan al veel duidelijk maken. Kijk bijvoorbeeld welke collega’s binnen de school al met het onderwerp bezig zijn. Leg daarna de nieuwe kerndoelen naast het huidige curriculum. Bespreek wat jullie herkennen en waar verschillen zitten.
Vier vragen kunnen daarbij helpen: wat doen we al, wat ontbreekt nog, wat willen we behouden en wat willen we veranderen? Vanuit die vragen ontstaat vanzelf een beeld van de eerste stappen. Misschien is scholing nodig, moet bepaald lesmateriaal worden aangepast of is er behoefte aan meer overleg tussen vakken en leerjaren. Door klein te beginnen voorkom je dat curriculumvernieuwing een groot en ongrijpbaar project wordt.
De overstap naar de nieuwe kerndoelen hoeft niet in één schooljaar geregeld te zijn. Scholen hebben tot augustus 2031 voordat de Onderwijsinspectie handhavend gaat toezien op de nieuwe doelen. Dat geeft tijd om keuzes te maken, ervaringen op te doen en het onderwijs stap voor stap aan te passen. Tegelijk is vijf jaar sneller voorbij dan het lijkt. Wie nu begint met verkennen, hoeft straks niet alles tegelijk te doen.
Gebruik de komende periode daarom vooral om het gesprek binnen de school te voeren. Bekijk waar het huidige onderwijs al aansluit en waar nog werk ligt. Maak vervolgens keuzes die passen bij de leerlingen, het team en de visie van de school. Zo worden de nieuwe kerndoelen geen verplicht nummer, maar een aanleiding om opnieuw te kijken naar wat je leerlingen wilt meegeven.
Wil je precies bekijken wat de veranderingen voor jouw school betekenen? De Onderwijsinspectie legt uit hoe het toezicht op de nieuwe kerndoelen tot 2031 werkt. Voor het voortgezet onderwijs heeft de VO-raad verschillende hulpmiddelen voor de invoering van het vernieuwde curriculum. Hier vind je onder andere vragen voor schoolleiders en bestuurders en hulpmiddelen om binnen de organisatie het gesprek te voeren.
WORD LID
Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.
