AI voor duurzame inzetbaarheid in het onderwijs – hype of kans?

De druk in het onderwijs is hoog. Leerkrachten werken met hart en ziel, maar lopen vaak op hun tandvlees. Schoolleiders zoeken naar duurzame oplossingen. HR probeert grip te houden op uitval, werkgeluk en behoud van mensen. Zeker richting de zomervakantie voelt het als een eindsprint. Rapportages, overdrachten, eindgesprekken – alles tegelijk.

En ondertussen? In steeds meer sectoren wordt actief verkend hoe AI kan bijdragen aan duurzame inzetbaarheid. Maar is het een hype? Of biedt het ook het onderwijs juist de kans om welzijn slimmer, persoonlijker en gerichter te versterken?

De cijfers zijn duidelijk

De exacte cijfers verschillen per sector, maar de boodschap is helder: de druk op onderwijsprofessionals is groot. En duurzame inzetbaarheid van onderwijsprofessionals staat onder druk.

• In het primair onderwijs ligt het gemiddelde ziekteverzuim in 2024 op 7,2%. Bij 25% van de schoolbesturen is dit zelfs hoger dan 8,5% (VfPf).
• In het voortgezet onderwijs was het ziekteverzuim in 2023 5,7% voor onderwijzend personeel, met een gemiddelde verzuimduur van 12,3 dagen (VOION).
• Onderwijsondersteunend personeel laat in beide sectoren nog hogere verzuimcijfers zien.
• 34% van de VO-docenten ervaart burn-outklachten, tegenover 20% in andere sectoren (NEA).
• Zij-instromers twijfelen vaker of ze willen blijven, vooral zonder passende begeleiding (VfPf, 2024).

Ziekteverzuimrapporten laten vaak maanden op zich wachten. Dit is de laatste beschikbare data. En die onderstreept één ding: wachten is geen optie. Proactief sturen op welzijn is noodzakelijk – en dat begint bij inzicht.

Wat kan AI hierin betekenen?

AI is hierin natuurlijk geen wondermiddel, maar het kan wel degelijk verschil maken. Zeker als het goed wordt ingezet: dat wil zeggen mensgericht, onderbouwd en passend binnen de context van de school. Denk aan:

• Vroegsignalering van verzuimrisico’s, op basis van slimme data-analyse. Er bestaan al modellen die met hoge nauwkeurigheid mentale uitval kunnen voorspellen.
• Dashboards met overzicht en inzicht, zodat je gericht kunt handelen op de thema’s die ertoe doen.
• Persoonlijke, digitale ondersteuning, zoals apps of coachingtools afgestemd op de individuele professional.
• Maatwerk voor zij-instromers, gebaseerd op werk- en leerpatronen. Niet standaard, maar precies wat iemand nodig heeft om duurzaam inzetbaar te blijven.
• Efficiëntere HR-besluitvorming, waarbij je interventies en scholing onderbouwd kunt inzetten.

AI brengt inzicht, overzicht, richting en snelheid. Jij bepaalt wat je ermee doet.

De professional blijft centraal staan

Technologie moet mensen versterken, niet vervangen. Daarom is het belangrijk dat AI op een bewuste en verantwoorde manier wordt ingezet – altijd in combinatie met menselijk contact. Niet om te controleren, maar om te ondersteunen. Niet om te standaardiseren, maar juist om meer ruimte te bieden voor maatwerk.

Op dit moment wordt er volop geëxperimenteerd met AI-toepassingen die op een betrouwbare en ethisch verantwoorde manier kunnen bijdragen aan meer werkgeluk, veerkracht en duurzame inzetbaarheid. Altijd met de mens als uitgangspunt – en met vertrouwen als fundament.

Wat vraagt dit van scholen?

AI inzetten vraagt geen ingewikkelde ICT-projecten. Wel vraagt het iets van je houding:

• Nieuwsgierigheid naar wat mogelijk is
• Heldere kaders voor privacy en vertrouwen
• Samenwerking tussen HR, schoolleiding en teams – want zelfs de slimste AI maakt geen verschil als niemand ermee werkt
• De moed om klein te beginnen – een pilot is vaak al voldoende
• En het lef om technologie in te zetten in dienst van welzijn

Hype of kans?

Misschien een open deur, maar AI biedt ook voor het onderwijs een waardevolle kans – om duurzame inzetbaarheid te versterken en eerder én effectiever te sturen op welzijn en werkgeluk.

Voor wie wil stoppen met alleen reactief handelen.
Voor wie grip wil krijgen op wat ertoe doet – op een manier die past bij de mensen én de praktijk.

De technologie is er. De inzichten ook.
De vraag is: durf jij het aan?

Meer lezen over AI en duurzame inzetbaarheid

Wil je onderzoeken wat AI en datagedreven werken kunnen betekenen voor het welzijn binnen jouw school?
WOW Onderwijs denkt graag met je mee.

Persoonlijk. Praktisch. En altijd met de professional als vertrekpunt.