»
Kleine stappen, grote waarde: meer banen voor mensen met arbeidsbeperking in het primair onderwijs
Het primair onderwijs boekt voorzichtige vooruitgang in het realiseren van de banenafspraak. Meer scholen bieden werk aan mensen met een arbeidsbeperking.
In het primair onderwijs groeit het besef dat meedoen op de arbeidsmarkt ook betekent: ruimte maken voor mensen met een arbeidsbeperking. In 2024 zijn er opnieuw stappen gezet in het realiseren van de zogenoemde banenafspraak. Meer scholen stellen werkplekken beschikbaar en ook via inkoop groeit het aantal banen. Toch blijft het realiseren van deze afspraak binnen het onderwijs een ingewikkelde opgave. Hoe staat het primair onderwijs ervoor, en welke factoren spelen een rol?
Het aantal voltijdbanen dat in 2024 werd gerealiseerd voor mensen met een arbeidsbeperking, kwam uit op 1.372 fte. In 2023 lag dit aantal nog iets lager. Het realisatiepercentage steeg daarmee naar 23%. Wanneer ook de banen via inkoop worden meegerekend, komt het percentage zelfs op 27%. Een stijging ten opzichte van de 24% in het jaar ervoor.
Het laat zien dat meer schoolorganisaties het belang van de banenafspraak onderkennen. In 2024 gaf 51% van de schoolorganisaties aan medewerkers vanuit de doelgroep in dienst te hebben. In 2023 was dat nog 46%. Via externe inkoop van diensten – zoals schoonmaak en groenbeheer – worden eveneens werkplekken gecreëerd voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Hoewel het onderwijssector initiatieven neemt, blijft de uitvoering complex. Het overgrote deel van de personeelsformatie bestaat uit bevoegde leerkrachten. Daardoor is er slechts een beperkt aantal functies waarvoor mensen uit de doelgroep in aanmerking kunnen komen. Denk aan ondersteunende en administratieve functies, waar de ruimte beperkt is.
Freddy Weima, voorzitter van de PO-Raad, erkent dit: “We willen natuurlijk dat dat nog veel meer wordt, het liefst 100%. Het is niet alleen belangrijk voor de doelgroep, maar ook voor de samenleving als geheel.”
Scholen balanceren voortdurend tussen kwaliteit van onderwijs, werkdruk en personele tekorten. Toch zijn er ook kansen. Goede ondersteuning voor schoolleiders of administratief personeel kan juist helpen om de druk te verlagen en tegelijkertijd maatschappelijke meerwaarde te creëren.
Het aantal schoolorganisaties dat actief stappen onderneemt, groeit. In 2024 gaf 42% aan acties te hebben ondernomen om banen te realiseren voor mensen met een arbeidsbeperking, tegenover 33% in 2023. De meest gekozen eerste stap? Onderzoeken welke functies binnen de school geschikt zijn voor deze doelgroep.
Deze stijging toont aan dat scholen steeds bewuster omgaan met inclusief werkgeverschap. Door functies in kaart te brengen, ontstaat er ruimte om duurzaam werk te creëren. Het vraagt om maatwerk en goede begeleiding, maar levert uiteindelijk een waardevolle bijdrage aan het schoolteam én aan de samenleving.
Om schoolbesturen te ondersteunen, is in 2024 de Routekaart banenafspraak primair onderwijs gelanceerd. Deze routekaart – een samenwerking tussen de PO-Raad en het Vervangingsfonds/Participatiefonds – biedt concrete handvatten voor het realiseren van duurzame werkplekken en het begeleiden van medewerkers uit de doelgroep.
Naast praktische hulpmiddelen is er ook ingezet op zichtbaarheid. Op verschillende plekken zijn praktijkverhalen gedeeld van medewerkers die met succes zijn gestart in het primair onderwijs. Vooral binnen het speciaal en gespecialiseerd onderwijs zijn goede voorbeelden te vinden. Deze scholen hebben vaak meer ruimte voor ondersteunend personeel en beschikken over expertise in het begeleiden van mensen met een beperking.
De cijfers tonen een bescheiden, maar positieve trend. Het realiseren van de banenafspraak binnen het primair onderwijs is geen eenvoudige opgave, maar het groeiende aantal werkplekken laat zien dat het wél kan. Door samenwerking, goede informatievoorziening en inspirerende voorbeelden ontstaat er steeds meer draagvlak.
De maatschappelijke winst is groot. Mensen met een arbeidsbeperking krijgen niet alleen een kans op werk, maar voelen zich ook gewaardeerd en gezien. Voor scholen betekent het vaak meer rust in de organisatie en een breder besef van wat diversiteit in het personeelsbestand kan brengen.
Wil je meer weten over hoe jouw school invulling kan geven aan de banenafspraak? Of ben je benieuwd naar praktijkvoorbeelden en ondersteuningsmogelijkheden? Lees dan verder op de volgende pagina’s: Primair onderwijs boekt bescheiden vooruitgang van de PO-Raad of Routekaart banenafspraak.
WORD LID
Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.
