Het gesprek gaat over onderwijskwaliteit en het statuut van de leerkracht. De zorgen rondom de huidige onderwijskwaliteit wordt vaak in allerlei randzaken gezocht. Tim Surma zoekt het liever in de opzet van het onderwijs zelf. Te veel nadruk op generieke vaardigheden en te weinig focus op een zorgvuldig opgebouwde kennisbasis en een naïef geloof in romantische kind- of leerling-gecentreerde didactische aanpakken.

Tjip de Jong ziet Tjipcast als een digitaal platform waar hij met kijkers, luisteraars en gasten nieuwe antwoorden en ongewone perspectieven verzamelt op taaie vragen die hij tegenkomt in de praktijk van alledag.

Tim Surma kan onder andere putten uit 20 jaar ervaring in het lesgeven in in secundair onderwijs, lerarenopleiding en in de master onderwijswetenschappen. Hij doet momenteel promotieonderzoek rond effectieve leerstrategieën en is auteur van het boek ‘Wijze Lessen: twaalf bouwstenen voor effectieve didactiek.’

Tjip werkt nauw samen met Metis onderwijsadvies. Tjip is voor kennisdeling en Onderwijscommunity deelt graag mooie inhoud. Kijk vooral bij de link voor het ruime aanbod op gebied van onderwijs, filosofie, een leven lang leren en innovatie.

Onderwijskwaliteit en het statuut van de leerkacht

Het gesprek gaat over onderwijskwaliteit en het statuut van de leerkracht. De zorgen rondom de huidige onderwijskwaliteit en de broodnodige herwaardering van de leraar wordt vaak aangevlogen vanuit het perspectief van salaris, problemen met financiering (lumpsum), grootte van de klassen, gebrekkige autonomie of te logge besturen. Maar gelet op de Belgische realiteit concludeert Tim dat daarin de malaise niet gelegen kan zijn. Wat schort er dan wel aan?

Podcast is beschikbaar voor Leden

Nog geen lid? Registreer geheel vrijblijvend.

Al een account? Log hier in.

Beluister de Podcast van: Tjip de Jong | Tim Surma

Kennisbasis boven romantiek

In deze podcast kijken we daarom verder dan onze neus lang is en presenteren drie oorzaken die vreten aan de onderwijskwaliteit:

  • Een te grote curriculaire focus op generieke vaardigheden;
  • Een te beperkte focus op een zorgvuldig opgebouwde kennisbasis;
  • Een naïef geloof in romantische kind- of leerling-gecentreerde didactische aanpakken.

Op de site van ExCel reflecteert Tim Surma zelf op Wijze Lessen, 12 bouwstenen voor effectieve didactiek. Een beknopte greep uit de blog: 

Effectieve didactiek

Wetenschappelijke evidentie gepaard met praktijktoets. Surma besloot vijf jaar geleden the best-off te schrijven van onderzoek naar effectieve didactiek en deze te larderen met praktijkvoorbeelden. Die voorbeelden zouden de ‘theorie’ voelbaar maken en er hopelijk voor zorgen dat collega’s voor de klas de transfer naar hun eigen praktijk vorm kunnen geven. Met vijf mede-auteurs besloten ze voor een tweeledig fundament onder het werk, dat zou resulteren in Wijze Lessen.

  1. Lerareneffectiviteitsonderzoek: welke handelingen leraren implementeren in de klassen waarin het meeste geleerd wordt. Denk aan publicaties van docenten-onderzoekers als Barak Rosenshine, Daniel Muijs, Thomas Good en Jere Brophy. Wat doet zo’n voorbeeld leraar nou dat zo effectief blijkt. (Die start zijn of haar les telkens met een korte herhaling van wat de vorige keer werd geleerd, om maar een voorbeeld te noemen.)
  2. Leerpsychologie: enig inzicht in hoe mensen leren, onthouden, vergeten, toepassen en transfereren is cruciaal om van geslaagde didactiek te mogen spreken. Een ontzettend rijke onderzoeksbasis op basis van experimenteel onderzoek vond Tim en zijn vijf mede-auteurs in het werk van auteurs als John Dunlosly, Robert Bjork, Paul A. Kirschner en John Sweller. Een voorbeeld van een cruciaal inzicht uit hun veld is dat mensen gemiddeld gezien beter onthouden wanneer ze meer dan een keer in aanraking zijn gekomen met leerstof. En dat het nóg beter is als die aanraking gespreid in de tijd gebeurt. En dat het nóg beter is wanneer mensen zich die informatie moeten proberen te herinneren in plaats van het enkel passief te herlezen of herbeluisteren.

Vanzelfsprekende checklist

Voor diegenen die bij het zien van de 12 effectieve lessen denken, dat het gesneden koek is en ‘zo logisch’, voegt Tim Surma in zijn blog een tiental vragen toe, bij wijze van checklist. Hieronder een greep van een aantal typische gedragingen uit lerareneffectiviteitsonderzoek. Welke van deze vanzelfsprekendheden pas jij toe in je lespraktijk?

  1. Stel veel vragen en kijk of leerlingen de leerinhoud hebben begrepen.
  2. Zorg dat alle leerlingen de gelegenheid hebben om actief te oefenen.
  3. Begeleid leerlingen wanneer ze beginnen met oefenen.
  4. Denk hardop en modelleer.
  5. Geef de leerlingen uitgewerkte voorbeelden.
  6. Vraag de leerlingen uit te leggen wat ze geleerd hebben.
  7. Zoek manieren om de antwoorden van alle leerlingen te checken.

Lerende leraren

Hoewel de Wijze Lessen; effectieve didactiek ook van toepassing zijn op het leren van volwassenen, geeft Tim Surma in zijn blog op ExCel 14 principes mee, verdeeld over 4 categorieën, ontleend aan Lesson Study. Kijk op ExCel hoe die professionaliseringsslag voor docenten eruit kan zien. Het zou voor scholen zinvol zijn om even stil te staan bij de veertien kenmerken. In hoeverre beantwoordt ons professionaliseringsaanbod hieraan?

Er zijn inmiddels aardig wat lerarenopleidingen in Vlaanderen en Nederland die de bouwstenen ook inzetten als vorm van aanvangsbegeleiding. Inzichten over lerareneffectiviteit helpen bij het definiëren van een levensvatbare ‘starterset’ aan leraarvaardigheden die van grote waarde is om de eerste jaren in de professie te overleven.


Lees ook:

Vlaams rapport: In 10 speerpunten naar beter onderwijs

Tags: , , , ,

Ook Interessante Podcasts

!

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

ICT-gebruik in het onderwijs

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Nog geen lid? Registreer geheel vrijblijvend.

Al een account? Log hier in.

Onderwijs Innovatie Festival 2023

Onderwijs Innovatie Festival 2023

Extra bevoegdheid behalen?

Bevoegdheid onderwijscommunity

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Laterna Magica gebouw
Laterna-Magica-logo

Leraar basisonderwijs | IKC Laterna Magica Amsterdam

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Onderwijs Innovatie
Onderwijs Innovatie

Onderwijs Innovatie Festival 2023

App

Picoo stimuleert actief samen spelen onder kinderen met de eerste interactieve spelcomputer voor buiten. Zonder scherm! Zo combineert Piccoo het avontuurlijke van buitenspelen met het interactieve van gamen. Eindeloos speelplezier dus! 
gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen