Het takenpakket van leraren mag dan zeer divers zijn, het verzorgen van een goede les is de kerntaak van de leraar. De twaalf bouwstenen voor effectieve instructie zijn gebaseerd op bevindingen uit de cognitieve psychologie en uit lerareneffectiviteitsstudies. Download de overzichtsposter.

Bewezen effectief met heldere uitleg

Dagelijks verzorgen duizenden leraren in het onderwijs duizenden uren les. Hoewel het takenpakket van leraren zeer divers is, is het verzorgen van een goede les een van de kerntaken van de leraar. Wijze lessen beschrijft twaalf didactische bouwstenen die leraren kunnen gebruiken om hun lessen effectiever te maken. Leraren zullen merken dat je in dit boek geen ‘rocket science’ zult aantreffen, maar wel heldere, duidelijke en wetenschappelijk onderbouwde bouwstenen die hen raken in de kern van het vak, namelijk het lesgeven gericht op langetermijnleren.

Wat maakt een les dan goed?

De zoektocht naar de kenmerken van goed les geven startte al lang geleden. Meer dan een eeuw geleden publiceerde de Amerikaanse psycholoog William James een boekje ‘Talks to teachers’. Daarin zocht hij naar manieren hoe de psychologie toegepast kon worden op het onderwijs. ‘Ik zeg dat u een grote, zeer grote fout maakt, als u denkt dat psychologie, de wetenschap van de wetten van ons brein, iets is waaruit u bepaalde werkvormen en instructietechnieken kunt distilleren die onmiddellijk bruikbaar zijn in de klas. Psychologie is een wetenschap, en onderwijs is een kunst, en wetenschappen genereren nooit direct uit zichzelf kunst.’

De 12 bouwstenen

  1. activeer relevante voorkennis
  2. geef duidelijke, gestructureerde en uitdagende instructie
  3. gebruik voorbeelden
  4. combineer woord en beeld
  5. laat leerstof actief verwerken
  6. gebruik manieren om te achterhalen of de hele klas het begrepen heeft
  7. ondersteun bij moeilijke taken
  8. spreid oefening met leerstof in de tijd
  9. zorg voor afwisseling in oefentypes
  10. gebruik toetsing als leer- en oefenstrategie
  11. geef feedback die leerlingen aan het denken zet
  12. leer je leerlingen effectief leren

Op de website van ExCel zijn per bouwsteen voorbeelden toegevoegd, extra uitleg alsmede beeld- en videomateriaal.

Cognitieve psychologie & lerareneffectiviteitsstudies

De cognitieve psychologie geeft heldere richtlijnen over hoe we informatie verwerken, begrijpen, onthouden en kunnen toepassen. De lerareneffectiviteitsstudies hebben het gedrag van de meest effectieve leraren in kaart gebracht. Dit boek put intensief uit beide bronnen van de wetenschap, trekt er wijze lessen uit. Het geheel is doorspekt met de rijke praktijkervaring van de auteurs.  Als er iets is, waarin James wel een punt heeft, is dat lesgeven steeds weer een stukje ‘kunst’ blijft, en dat laat zich niet grijpen met enkel en alleen wetenschap

12 bouwstenen voor effectieve lessen

De kunst van het leraar zijn is het hebben van een goed gevulde gereedschapskist aan werkvormen die je kunt gebruiken in jouw eigen onderwijscontext zodat het werkt voor jouw leerlingen

Verandering in het langetermijgeheugen

Effectieve instructie zorgt er voor dat leerlingen meer en diepgaander leren. Wie wil er nu niet dat een les duurzame kennis en vaardigheden oplevert? Instructie, lees lesgeven, is de verzameling van de bewuste methodieken of werkvormen die de leraar gebruikt om het leren van leerlingen te ondersteunen. Iets uitleggen, demonstreren, vragen stellen, laten oefenen: het zijn allemaal voorbeelden van vaak gebruikte methodieken. Leren betekent dan weer dat er sprake is van een min of meer blijvend effect. Niet alleen dat een leerling iets heeft gepresteerd tijdens je les, maar dat er een permanente verandering in het langetermijngeheugen van de leerling heeft plaatsgevonden. Het boek wijze lessen gaat verder in op de werking van het geheugen. Instructie dient dus, net zoals bijna alles in onderwijs, een langetermijndoel.

De expert-leraar stuurt het leerproces aan

De leraar heeft een cruciale rol in het leerproces als de expert die de leerprocessen van de leerlingen aanstuurt. Elke bouwsteen uit het boek zet de leerling aan het werken en aan het denken. Dit vereist actie: actie van zowel de leraar als de leerlingen. De instructie is geschreven vanuit het perspectief dat de leraar les geeft aan groepen leerlingen met een diversiteit aan kenmerken (denk aan voorkennis, intelligentie, achtergrond, etniciteit, moedertaal, sociaal-economische achtergrond, geslacht, enzovoort).


Bron:

ExCel Thomas More: Wijze lessen – 12 bouwstenen voor effectieve didactiek
Overzichtsposter van de 12 bouwstenen downloaden?

Wijze lessen: 12 bouwstenen voor effectieve didactiek
Auteurs: Tim Surma, Kristel Vanhoyweghen, Dominique Sluijsmans, Gino Camp, Daniel Muijs, Paul Kirschner
Uitgever: Ten Brink Uitgevers, Meppel
Bestellen: Ga voor het hele aanbod van Ten Brink Uitgevers naar de webshop
www.tenbrinkuitgevers.nl Koop het boek hier

Tags: , , , ,
Je moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.

Ook Interessante Artikelen

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

Whitepaper Docent de dupe van technologie

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Nog geen lid? Registreer geheel vrijblijvend.

Al een account? Log hier in.

Extra bevoegdheid behalen?

Bevoegdheid onderwijscommunity

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Laterna Magica gebouw
Laterna-Magica-logo

Leraar basisonderwijs | IKC Laterna Magica Amsterdam

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Niets gevonden.

App

gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen