Ondanks alle beleidsinspanningen ziet het er niet naar uit dat we er op korte termijn in zullen slagen om voldoende bevoegde docenten te vinden om volgens de huidige standaarden onderwijs te geven. In het rapport Schaarste Schuurt (juni 2023) schetst de Onderwijsraad twee oplossingsrichtingen voor het lerarentekort: minder onderwijs geven (en de beschikbare docenten eerlijker verdelen) of het anders organiseren van het onderwijs. Klaas Mulder inventariseerde de thema’s waarover het zou moeten gaan: het wat, hoe en wie van gemengde teams.

Anders opgeleiden in de basisschool

Er liggen minstens acht verschillende taken op het bordje van de docent in het basisonderwijs. Er staan een tiental vakken op het rooster: verplichte en centraal getoetste vakken, verplichte vakken en ‘oriëntaties’ zonder centrale toetsing, vakken in de vrije ruimte. Geen wonder dat docenten zich vaak overvraagd voelen!
Toch ontstaat er snel irritatie als iemand zich hardop de vraag stelt of het niet mogelijk zou zijn om het werk in basisscholen beter te verdelen over mensen met verschillende opleidingsachtergronden. Wie niet bevoegd is, wordt al snel behandeld als iemand die niet geschoold is. De voorbeelden over onbevoegde docenten gaan meestal over mensen die wel vakkennis hebben maar niet hebben geleerd om met kinderen te werken. Er zijn met recht grote vraagtekens te plaatsen bij de accountant die rekenles geeft of de kunstschilder die vijfentwintig leerlingen moet begeleiden. Didactiek is veel meer dan een giet-tactiek!

Goed geschoold in mensenwerk

Maar er zijn ook duizenden professionals die wel geleerd hebben hoe je kinderen ondersteunt in hun ontwikkeling. Elk jaar volgen tienduizenden studenten een opleiding in de sector Mens en Maatschappij. Een flink deel van de studenten in de sociaal-agogische opleidingen specialiseert zich in het werken met kinderen, waarbij veel aandacht uitgaat naar de begeleiding van kinderen die niet zo’n eenvoudig leven hebben. En ook aan de universiteiten verwerven duizenden aankomende professionals kennis en vaardigheden die heel goed van pas kunnen komen als we kinderen willen helpen zich te ontwikkelen tot mens, burger, scholier en werknemer.

Assets based curriculum development

Onderwijskundigen hebben er al vaak op gewezen dat keuzes met betrekking tot leerdoelen, leerstof en didactiek vaak gebaseerd zijn op de tekorten en achterstanden in kennis: de deficit-benadering. Op school besteed je vooral tijd aan de dingen waar je het minst goed in bent. In de sociaal-agogische wereld geldt een heel ander basisprincipe: wat je wèl kan moet het vertrekpunt van je ontwikkeling zijn. Als scholen met gemengde teams gaan werken wordt het veel gemakkelijker om het evenwicht te vinden tussen ‘tekorten’ en ‘talenten’. Dan kan elk kind zelfvertrouwen ontwikkelen op zijn of haar sterke punten èn effectief werken aan de zaken die nog niet vanzelf gaan. Gemengde teams kunnen niet alleen werken aan een goede start in het vervolgonderwijs, maar ook aan welbevinden, lerend vermogen en aansluiting op de arbeidsmarkt.

Wie heeft de regie?

Voor de insiders in het onderwijs lijkt het een uitgemaakte zaak: de leraar heeft verstand van onderwijs en moet in de lead zijn bij de keuzes die worden gemaakt. Outsiders moeten zich eerst om- en bijscholen en mogen daarna pas meepraten. Vreemde vogels moeten fluiten zoals wij gebekt zijn. Dat is ongelofelijk jammer. Het zit de oplossing van het lerarentekort – of moeten we zeggen: het onderwijstekort – vreselijk in de weg. We weten allemaal dat veel jongeren helemaal niet lekker in hun vel zitten en ernstige motivatieproblemen hebben. We zien allemaal dat er een mismatch tussen onderwijs en arbeidsmarkt is. We voelen dat nieuwe technologie ons dwingt om opnieuw te kijken naar alles wat heel lang de normaalste zaak van de wereld was. Er zijn zoveel goede redenen om samen na te denken over het modernst mogelijke onderwijs.

Whitepaper over wat, hoe en wie

De whitepaper ‘Anders opgeleiden in de basisschool’ helpt bevoegde en anders geschoolde professionals om samen het gesprek aan te gaan over het wat, het hoe en het wie van eigentijds basisonderwijs.

  • Wat: waar gaan we kinderen les in geven? Hoe verdelen we de onderwijstijd die elk kind aan zijn ‘tekorten’ en zijn ‘talenten’ mag besteden.
  • Hoe: hoe zorgen we voor een slimme verdeling van de onderwijstijd over klassikale instructies, groepswerk en individuele opdrachten?
    • Hoe vergroten we de kwaliteit van groepsopdrachten?
  • Wie: hoe verdelen we de taken over de verschillende soorten professionals?
      • Wie verzorgt het onderwijs, en wie doet ‘alles wat erbij komt’?
      • Hoe kunnen we jonge professionals inzetten in talentgericht onderwijs?

Er zijn geen pasklare antwoorden. Maar wel veel stof tot nadenken.
Dit document is beschikbaar voor leden en niet-leden.

Lees verder:

Anders opgeleiden in de basisschool vergelijkt pedagogische waarden uit de onderwijspraktijk met het mensbeeld in de sociaal-agogische beroepen. Dit rapport is bedoeld als instrument om de dialoog over onderwijsinhoud en -organisatie te voeren en om de moed te vinden om nieuwe richtingen te verkennen.


Lees ook:

Download

Oeps! We konden je formulier niet vinden.

Tags: , , ,

Ook Interessante Documenten

Bezoeker!

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

ICT-gebruik in het onderwijs

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Schooldirecteur | Margrietschool

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Bouwen maar HJK banner Landelijk congres Jonge Kind-600x275a
landelijk congres bouwen maar banners-600x627a

Landelijk congres Jonge Kind 2024: Bouwen maar!

App

Picoo stimuleert actief samen spelen onder kinderen met de eerste interactieve spelcomputer voor buiten. Zonder scherm! Zo combineert Piccoo het avontuurlijke van buitenspelen met het interactieve van gamen. Eindeloos speelplezier dus! 
gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen