Tags: , ,

Trendrapport: adaptief leermateriaal in het hoger onderwijs

Met adaptief leermateriaal creëer je onderwijs dat automatisch is afgestemd op de behoeften en competenties van individuele studenten. Wat de kansen en uitdagingen zijn lees je in dit Trendrapport van SURF.

 

Doel van dit rapport

Nieuwe technologieën verzamelen steeds meer data en er is steeds meer intelligentie in nieuwe systemen aanwezig om die data in te zetten voor het onderwijs. De verwachting is bijvoorbeeld dat data gaan helpen om het leren steeds meer af te stemmen op de individuele karakteristieken
van de lerende.

In het hoger onderwijs wordt in dat licht steeds vaker gesproken over adaptief leer materiaal. Wat is het, in hoeverre wordt het al gebruikt, wat zijn de plus- en minpunten en wat zijn de kansen van deze leermaterialen voor het hoger onderwijs? In deze inventarisatie proberen we dat zo goed mogelijk in kaart te brengen.

Aanpak

Het gebruik van adaptief leermateriaal in het hoger onderwijs heeft zich langzamer ontwikkeld dan in het po en vo. Daar worden adaptieve leermaterialen namelijk al gebruikt. Daarom hebben we gekeken naar de ontwikkelingen daar. Ook hebben we ontwikkelingen in Nederland en internationaal bekeken door middel van deskresearch.

Een andere belangrijke bron voor deze inventarisatie zijn gesprekken met verschillende experts in dit veld. Daarnaast hebben we de input meegenomen die we opgehaald hebben in de workshop Adaptief Leermateriaal in het HO tijdens de SURF Onderwijsdagen op 10 november 2021

Definitie

Adaptief onderwijs is een vorm van gepersonaliseerd leren. Het aangeboden digitale leermateriaal sluit zoveel mogelijk aan bij de leerbehoefte van de leerling of student. Adaptief leren verschilt van vormen als gepersonaliseerd of gedifferentieerd leren, omdat het zich baseert op real-time data.

Adaptief leermateriaal is digitaal leermateriaal dat zich aanpast aan het gedrag en niveau van de lerende. Het is materiaal dat kleine metingen bevat (algoritmes), die kijken waar de student staat en het vervolgtraject, oefeningen of uitleg, aangepast aan het niveau van de student. Het geeft dus individuele ondersteuning aan studenten. Adaptiviteit wordt nog wel eens verward met interactiviteit, waarbij alleen feedback gegeven wordt. Adaptief leermateriaal doet meer: het biedt ook te nemen vervolgstappen aan aan de lerende.

We komen nu tot de volgende definitie van adaptief leermateriaal:

“Digitale adaptieve leermaterialen zijn educatieve materialen die door gebruikmaking van algoritmes het niveau, gedrag en voorkeuren van een lerende bepalen en zich real-time aanpassen aan het niveau, gedrag en voorkeuren van de lerende en vervolgens automatisch individuele ondersteuning en vervolgtrajecten aanbieden aan de lerende.”

Data en algoritmes

Het succesvol ontwikkelen en inzetten van adaptief leermateriaal heeft een belangrijke voorwaarde, namelijk dat er een (grote) dataset is op basis waarvan de adaptiviteit geboden kan worden. Digitale leermiddelen gebruiken vervolgens algoritmes om data te verwerken. Er zijn twee soorten algoritmes te onderscheiden: regelgebaseerde en zelflerende. Soms wordt een combinatie van beide toegepast.

Intelligentie

De meeste toepassingen van adaptief leermateriaal, die we met name in het po en vo zien, zijn tot nu toe in beperkte mate intelligent, op basis van regelgebaseerde algoritmes. We zien nog nauwelijks leermateriaal dat intelligenter is en ook daadwerkelijk een diagnose stelt en vaststelt wat de student nog niet begrijpt. Op dit vlak is er nog een lange weg te gaan om van een basisniveau tot een geavanceerd niveau te komen.

Kansen

De beloften en verwachtingen van adaptief leermateriaal zijn groot. Het kan door de toevoeging van real-time data helpen bij het verwezenlijken van gepersonaliseerd leren, waarbij je het onderwijs heel goed afstemt op de lerende. Voorbeelden van voordelen zijn:

  • Studenten kunnen op eigen niveau aan de slag
  • Materiaal motiveert studenten
  • Data geven meer inzicht
  • Materialen kunnen taken van docenten overnemen

Risico’s

Naast de kansen zijn er natuurlijk ook risico’s en vraagstukken; we bekijken ook wat het inzetten van adaptief leermateriaal betekent voor de praktijk. Uitdagingen voor implementatie en voor gebruik zijn meer operationeel en op het vlak van ethiek dan dat ze technologisch van aard zijn.

  • Content ontwikkelen is complex en kost veel tijd
  • Is competitie tussen studenten wenselijk?
  • Mag de student nog wel falen?
  • Studenten zitten veel achter hun device
  • Autonomie van de docent wordt beperkt
  • Wordt privacy gewaarborgd?

In het rapport lees je nog meer aandachtspunten.

Conclusies en discussie

Digitale adaptieve leermaterialen zijn educatieve materialen die door gebruikmaking van algoritmes het niveau, gedrag en voorkeuren van een lerende bepalen en zich real-time aanpassen aan het niveau, gedrag en voorkeuren van de lerende en vervolgens automatisch individuele
ondersteuning en vervolgtrajecten aanbieden aan de lerende.

Nog maar weinig hoger onderwijsinstellingen maken op dit moment gebruik van adaptieve leermaterialen. Ook zijn de huidige adaptieve leermaterialen nog beperkt intelligent. Wel zijn er hoge verwachtingen als het gaat om intelligente toevoegingen in de vorm van zelflerende algoritmes en AI.

Download

Oeps! We konden je formulier niet vinden.

Tags: , ,

Ook Interessante Documenten

Strategische agenda hoger onderwijs en onderzoek

Gerelateerd:Verkiezingsprogramma's en onderwijsplannen De meeste politieke partijen beloven substantieel meer geld voor onderwijs. Hoe willen zij dit gaan verdelen? Wat zijn de verschillen?…Wat belet leerkrachten om inzichten uit onderzoek toe…
Van Engelshoven probeert met financiele herschikking de strijd om de student te verminderen. Ook andere financiële prikkels om het onderwijs zelf te ondersteunen. Hoe bestendig is haar aanpak?
Lees verder

4 indicatoren om stressklachten te signaleren

Gerelateerd:Armoede op school; signaleren en ondersteuning Het vroegtijdig signaleren van armoede in een gezin kan helpen voorkomen dat kinderen langdurig worden blootgesteld aan stress. Hoe kun…Psychisch verzuim in het onderwijs:…
Lees verder

!

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

ICT-gebruik in het onderwijs

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Nog geen lid? Registreer geheel vrijblijvend.

Al een account? Log hier in.

Onderwijs Innovatie Festival 2023

Onderwijs Innovatie Festival 2023

Extra bevoegdheid behalen?

Bevoegdheid onderwijscommunity

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Laterna Magica gebouw
Laterna-Magica-logo

Leraar basisonderwijs | IKC Laterna Magica Amsterdam

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Onderwijs Innovatie Festival
EDEX

EDEX 2023

App

Picoo stimuleert actief samen spelen onder kinderen met de eerste interactieve spelcomputer voor buiten. Zonder scherm! Zo combineert Piccoo het avontuurlijke van buitenspelen met het interactieve van gamen. Eindeloos speelplezier dus! 
gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen