Tags: , , , ,

Inclusie als antwoord op straatcultuur & jeugdcriminaliteit

Voor zijn promotieonderzoek ‘Kapot Moeilijk’ liep Jan Dirk lange tijd met straatjongens in Amsterdam-West mee. ‘Meer weten over de ‘ander’ en zijn groepsverband creëert ruimte om nader tot elkaar te komen.’ Hoe geef ík een jongere als Appie het gevoel dat hij wordt gezien en erbij hoort? Wat kan het onderwijs leren van De Jong's onderzoek over straatcultuur en jeugdcriminaliteit?

Meesterwerk van Jan Jaap Hubeek

In de serie Burgerschapsvorming gaat Jan Jaap Hubeek met bijzondere gasten in gesprek over aspecten rondom Burgerschapsvorming in het PO én VO.
Vraag leraren wat ze echt belangrijk vinden aan onderwijs en je hoort termen als ‘sociale ontwikkeling’, ‘eigenaarschap’, ‘talentontwikkeling’ of zelfs ‘Bildung’.  Hoe richt je je onderwijs in zodat je niet alleen met leerlingen praat over burgerschap, maar er ook mee aan de slag gaat?

  • Jan Dirk de Jong is Lector Aanpak Jeugdcriminaliteit aan de Hogeschool Leiden.
    Voor zijn promotieonderzoek ‘Kapot Moeilijk’ liep Jan Dirk lange tijd met straatjongens in Amsterdam-West mee.
  • In deze aflevering vraagt Jan Jaap Hubeek naar wat het onderwijs kan leren van zijn onderzoek over straatcultuur en jeugdcriminaliteit.

Het gaat niet om hoe je de straat in de school krijgt; maar hoe krijg ik de gemeenschap in de school, en hoe krijg ik die jongere in de gemeenschap?”

Jan Dirk de Jong

Jan Dirk pleit voor inclusie: ‘Meer weten over de ‘ander’ en zijn groepsverband creëert ruimte om nader tot elkaar te komen.’

‘Nu is het te vaak zo dat wij (maatschappelijke elite, hulpverlening e.d. –red.) vanaf een moral highground met een ingewikkelde integrale aanpak proberen de jongere over te halen mee te doen. Terwijl de jongere leeft in de veronderstelling dat ‘wij’ vals spelen, en dat zij er niet bij horen en dat degenen die het wel voor elkaar hebben de regels ook niet altijd naleven, en geheel onjuist is dat beeld natuurlijk niet eens.’ Zo gezien begrijp je dus dat die aanpak weinig zin heeft.

Beluister de Podcast van: Jan Jaap Hubeek | Jan Dirk de Jong
Beluister de Podcast van: Jan Jaap Hubeek | Jan Dirk de Jong

‘In tijden van verharding is medeleven nodig’

fragmenten uit VPRO’s Brainwash waarin Jan Dirk de Jong sprak over hetzelfde thema. 

Als we de ernstige jeugdcriminaliteit bij deze kleine, maar belangrijke groep jonge daders willen aanpakken, zullen we op een of andere manier meer medeleven moeten opwekken

Zo’n probleemjongere heeft op alle belangrijke ‘leefgebieden’ ernstige en met elkaar samenhangende problemen. En zowel thuis, op school, als in de samenleving voelt hij zich vooral een outcast, een tweederangsburger, iemand die er eigenlijk niet toe doet, of erger nog – zoals Ciske (de Rat, naar de film – red.) een soort ongewenst ongedierte: een rat.

“En die afstand, die beleving van verharding en vervreemding, het gebrek aan compassie en identificatie, dat is mijn inziens een groot probleem. Als we de ernstige jeugdcriminaliteit bij deze kleine, maar belangrijke groep jonge daders willen aanpakken en het tij van verharding willen keren, zullen we op een of andere manier meer medeleven moeten opwekken. Niet alleen bij de professionals die zich binnen hun vakgebied om deze jeugd moeten bekommeren, zoals agenten, docenten en hulpverleners, maar vooral ook bij onszelf. De oplossing ligt namelijk in de ware betekenis van een inclusieve samenleving. Namelijk dat iedereen oprecht het gevoel ervaart gezien te worden, erbij te horen en ertoe te doen. Met name dat laatste is van belang: de overtuiging van betekenis te zijn voor een ander, belangrijk te zijn voor andere mensen en daarvoor erkenning te krijgen, gewaardeerd te worden. Zonder dat, wordt het niks, is mijn ervaring.”

“Wij waren op zijn leeftijd allemaal meer of minder gevoelig voor groepsdruk, dat hoort bij het opgroeiproces van een puber. Maar onze Appie (een fictieve naam, voorbeeld uit de Brainwash talk, red.) is daarbij – in zijn beleving – écht alleen aangewezen op één groep straatjongens in zijn buurt voor de essentiële gevoelens van inclusie en belangrijk zijn voor een ander.”

“Om het beter te doen zoeken we naar nieuwe inzichten, onder meer ten aanzien van wie werkt. Wat voor soort mensen kunnen Appie en zijn vrienden beter bereiken, vinden aansluiting, hebben gezag, kunnen ook echt gedrag corrigeren vanuit hun connectie? Dat zijn onder meer ervaringsdeskundigen, positieve rolmodellen en credible messengers.”

“De vraag waar we ons dan over buigen is: Hoe kunnen we Appie beter ronselen dan de straat? Onder meer met gevoelens van inclusie. Door van betekenis te zijn in een gemeenschap als een gewaardeerde jonge man, of zoals ze op straat zeggen: als soldaat. Een aantal initiatieven sluit aan bij deze gedachte, projecten als Jongeren die het Kunnen, Soldaten van Oranje en Time of Your Life. Maar ook buurtinitiatieven waarbij jongeren zich inzetten voor hun omgeving, zoals de alternatieve voedselbank van Karam in de Amsterdamse Kolenkit, of een project als Niet Hangen maar Helpen in de Haagse Transvaal in Den Haag. Bij al die projecten zie je hoe jongens als onze Appie zich in een andere context opeens kan ontpoppen als ‘helper’, en zich ook positief belangrijk kunnen maken voor een ander, en op basis daarvan een gevoel van echte inclusie beleven.

Naast dergelijke programma’s, de inzet van rolmodellen en de vele professionals, is het ook zaak om te rade te gaan bij onszelf als het gaat om inclusie. Verdient iedereen een tweede kans? Als het antwoord ‘ja’ is, dan is een vervolgvraag aan onszelf: Hoe geef ík een jongere als Appie het gevoel dat hij wordt gezien en erbij hoort? Hoe draag ik bij aan zijn gevoel van belangrijk zijn voor een ander? En dan op een manier die niet averechts werkt, dus niet neerbuigend, denigrerend of betuttelend. We kunnen daar allemaal een bijdrage aan leveren. Het kan de kleine interactie zijn op straat of in de supermarkt, zelfs een oogopslag boven je mondkapje.


Meer weten:

Zie ook:

  • De Transformatieve School is een professionaliserings- en cultuurveranderingsprogramma voor scholen in een stedelijke omgeving. Binnen dit programma wordt ingegaan op de effecten van een super-diverse buitenschoolse leefwereld op de schoolcultuur. In het bijzonder ligt de focus op hoe stedelijke jongeren laveren tussen de (vaak verborgen) sociale codes van hun thuiscultuur, de peergroup en hun schoolcultuur. Deze toestand leidt op scholen in een stedelijke omgeving soms tot demotivatie en een negatieve groepsdynamiek in het klaslokaal.

 

Tags: , , , ,

Ook Interessante Podcasts

!

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

ICT-gebruik in het onderwijs

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Nog geen lid? Registreer geheel vrijblijvend.

Al een account? Log hier in.

Onderwijs Innovatie Festival 2023

Onderwijs Innovatie Festival 2023

Extra bevoegdheid behalen?

Bevoegdheid onderwijscommunity

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Laterna Magica gebouw
Laterna-Magica-logo

Leraar basisonderwijs | IKC Laterna Magica Amsterdam

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Onderwijs Innovatie Festival
EDEX

EDEX 2023

App

Picoo stimuleert actief samen spelen onder kinderen met de eerste interactieve spelcomputer voor buiten. Zonder scherm! Zo combineert Piccoo het avontuurlijke van buitenspelen met het interactieve van gamen. Eindeloos speelplezier dus! 
gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen