Tags: , , , ,

Professionele schoolcultuur, begrenzen en welbevinden

Hoe de winnaarsdriehoek een gezonde schoolcultuur bespoedigt. Jan Jaap Hubeek spreekt met Henk Galenkamp over zijn ‘Handboek professionele schoolcultuur’ dat Henk schreef met Jeannette Schut. Een centraal thema in zijn werk is ‘grenzen en het hanteren van constructieve boosheid’.

Focus op koers en gedrag

Jan Jaap Hubeek maakt in opdracht podcasts over ontwikkelingen binnen het onderwijs. De grote thema’s hierbinnen zijn: kansengelijkheid, pedagogisch leiderschap, inclusie én onderwijsinnovatie in relatie tot het onderwijssysteem (zoals bijv. toetsing). Voor een overzicht van zijn podcast series en thema’s zie hier.

Van oorsprong is Henk Galenkamp chemicus. Hij heeft ruim 27 jaar gewerkt in het voortgezet onderwijs, als docent scheikunde, als schooldecaan, leerlingbegeleider en adjunct-directeur. Daarnaast is hij psychotherapeut geworden. Gaandeweg bleek zijn betrokkenheid bij de leerling sterker dan de eigenlijke scheikundige vakinhoud.

Henk heeft meerdere boeken geschreven en in deze podcast gaat het over het ‘Handboek professionele schoolcultuur’ dat hij samen met Jeannette Schut geschreven heeft.

Henk spreekt mensen aan op hun vermogen om helder te denken én te vertrouwen op hun gevoelens. Hij is gespecialiseerd in leiderschapscoaching, teamcoaching en -training. Een centraal thema in zijn werk en publicaties is ‘grenzen en het hanteren van constructieve boosheid’. Om weg te blijven bij de drama driehoek en overlevingsgedrag. Die is funest voor het welbevinden, en uiteindelijk ook voor het leerklimaat.

Draagt het gedrag dat plaatsvindt op de school bij aan welbevinden?

Beluister de Podcast van: Jan Jaap Hubeek | Henk Galenkamp
Beluister de Podcast van: Jan Jaap Hubeek | Henk Galenkamp

Welbevinden op school & schoolcultuur

‘Welbevinden op school: een belangrijke factor van een professionele schoolcultuur’ van Henk Galenkamp verscheen eerder in 2017 in Van 12 tot 18. Op inhoud kent het overlap met het gesprek dat Jan Jaap Hubeek hierboven heeft met Henk Galenkamp. 

Cultuur is gedrag (en de daaronder liggende overtuigingen) dat mensen in een groep met elkaar delen. Dit gedrag is grotendeels onbewust. Het zijn de ongeschreven regels in de school. Wanneer een nieuwe docent tot een team toetreedt scant deze wat de gebruikelijke omgangsvormen zijn in dit team. Dan
treedt het principe op: ‘Je hoort er pas bij als je doet zoals wij’. Zo wordt gedrag door nieuwe medewerkers overgenomen.

Een professionele schoolcultuur is een cultuur waarin alle gedrag, van alle medewerkers en betrokkenen aan vier criteria voldoet:

  1. Het draagt bij aan het realiseren van de doelen van de school.
  2. Het draagt bij aan toename van welbevinden van jezelf.
  3. Het draagt ook bij aan toename van welbevinden van anderen.
  4. Gedrag dat niet aan deze drie criteria voldoet wordt, vriendelijk doch duidelijk, begrensd.

Roddel en achterklap

Niet alle gedrag dat plaatsvindt in de school leidt tot welbevinden en tot de doelen van de school. Wij noemen dergelijk gedrag niet-professioneel. Voorbeelden hiervan zijn: over elkaar roddelen, kwaadspreken over ouders van leerlingen, de strijd aangaan, ‘verworven rechten’ claimen, niet accepteren van leiderschap in de school en meer van dat. Het maakt dat medewerkers zich onveilig voelen. Op een school met een professionele cultuur wordt het normaal gevonden dat docenten en schoolleiders elkaar aanspreken op gedrag dat niet aan de genoemde criteria voldoet.

Let op: het gaat hier nog niet om de interactie met leerlingen of het lesgeven zelf. Het gaat om de grondhouding waarmee mensen in hun werk staan: de omgang van de volwassenen in en rond de school met elkaar. Een fundamentele basishouding van IK +, JIJ + noemen wij professioneel. Uiteraard heeft dit in tweede instantie een groot effect op de omgang met leerlingen en daarmee op de kwaliteit van het onderwijsproces.

In een professionele schoolcultuur wordt iedere vorm van gedrag afgemeten aan de koers van de school

Koers bepaalt kader

Een heldere koers helpt om een duidelijk kader te stellen ten aanzien van gewenst gedrag van medewerkers. Het kader stel je samen op aan de hand van de kernwaarden en de kernopdracht van de school (missie) en de kerndoelen voor de komende jaren. Van alle betrokken volwassenen wordt commitment hiervoor gevraagd:

  • ben je bereid je handelen in overeenstemming te brengen met wat hierin geformuleerd wordt?
  • En ben je bereid om hier feedback op te ontvangen en jezelf waar nodig verder te ontwikkelen zodat je het gevraagde gedrag wél vertoont?

Hard op de zaak, zacht op de mens

In een professionele schoolcultuur is het elkaar aanspreken, en dus ook het je laten aanspreken, vanzelfsprekend. Dit betekent dat mensen in staat zijn onderscheid te maken tussen gedrag en de persoon (hard op de zaak, zacht op de mens) en gespreksvaardigheden hebben ontwikkeld om dit op duidelijke én tegelijk liefdevolle wijze te doen. Zodra de boodschap gehoord is, kan er een ontwikkeling plaatsvinden, leidend tot competentie. Uiteindelijk leidt dit ook tot welbevinden.

 

Tags: , , , ,

Ook Interessante Podcasts

Bezoeker!

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

ICT-gebruik in het onderwijs

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Schooldirecteur | Margrietschool

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Bouwen maar HJK banner Landelijk congres Jonge Kind-600x275a
landelijk congres bouwen maar banners-600x627a

Landelijk congres Jonge Kind 2024: Bouwen maar!

App

Picoo stimuleert actief samen spelen onder kinderen met de eerste interactieve spelcomputer voor buiten. Zonder scherm! Zo combineert Piccoo het avontuurlijke van buitenspelen met het interactieve van gamen. Eindeloos speelplezier dus! 
gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen