Gerichte aanpak: achterstallig onderhoud daar waar de nood het hoogst is: de basisvaardigheden taal, rekenen/wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid. Daarnaast zet Wiersma in op systematiek voor periodiek curriculumonderhoud, dat niet ad hoc maar vanzelfsprekend is.

Basisvaardigheden nu aanpakken

Na vele jaren vooral discussiëren over het curriculum, is inmiddels sprake van aantoonbaar achterstallig onderhoud in het curriculum, constateert ook minister Wiersma in een brief aan de Kamer. ‘Ik trek lering uit de stappen die sinds 2014 zijn gezet en sta voor een gerichtere aanpak: niet alles moet of kan tegelijkertijd. Wat het meest urgent is, wordt het eerst opgepakt. We werken versneld aan een systematiek voor periodiek curriculumonderhoud, zodat curriculumbijstelling in de toekomst niet ad hoc maar als  vanzelfsprekendheid wordt uitgevoerd. Ook wil ik focussen op het repareren van achterstallig onderhoud daar waar de nood het hoogst is: de basisvaardigheden taal, rekenen/wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid.’

Punt achter Curriculum.nu

Wiersma wil daarmee een punt zetten achter ‘het grootse en meeslepende proces van de afgelopen jaren’ en vooruitkijken naar wat er nú noodzakelijk is. Wiersma breekt hiermee met het streven alles in één keer op de schop te gooien. Het noodzakelijk onderhoud moet volgens Wiersma worden aangepakt op een manier die in de praktijk te doen is. Hij wil rust brengen in het proces ‘ om ervoor te zorgen dat leraren, schoolleiders en alle andere mensen die werken in het onderwijs zich kunnen concentreren op het bieden van goed onderwijs’.

Daar hoort dus ook een ander, kleinschalig en meer gericht proces bij dat kan rekenen op steun van het veld, maar ook niet eindeloos blijft hangen aan vergadertafels’. Niet alles moet tegelijkertijd, zo staat in zijn brief: ‘Wat het meest urgent is, gebeurt eerst. Wat minder urgent is, volgt later in de tijd.’

Masterplan Basisvaardigheden

‘Aanpassingen van het formele curriculum zijn een relevante stap. Er is echter meer nodig, zoals de inzet van bewezen effectieve methoden en voldoende goed toegeruste leraren om de basis te verstevigen. Samen met het onderwijs wil de minister daarom werken aan een masterplan basisvaardigheden voor een stevige en duurzame aanpak om de basis op orde te krijgen’. Dit plan zegt de minister toe voor de zomer aan de Kamer te presenteren.

Daarnaast geeft de minister aan versneld te werken aan een systematiek voor periodiek  curriculumonderhoud, zodat curriculumbijstelling in de toekomst niet ad hoc maar als  vanzelfsprekendheid wordt uitgevoerd.

Vaste cyclus van curriculumonderhoud

De minister geeft in de brief aan de Kamer aan dat hij ‘wil toewerken naar een vaste cyclus van curriculumonderhoud uitgevoerd door deskundigen uit de onderwijspraktijk die zelf voor de klas staan en de  wetenschap. Binnen die cyclus kunnen onderwijsdoelen, leergebieden of vakken in een wisselend tempo en in variërende mate aangepast worden wanneer dat nodig blijkt. Niet alle ontwikkelingen zijn namelijk even verreikend, gaan even snel of zijn even urgent. Het bij de tijd houden van kerndoelen digitale geletterdheid zal bijvoorbeeld een ander traject kennen dan onderhoud van het examenprogramma Latijn.’

Docenten en wetenschappers in de lead

De wetenschappelijke curriculumcommissie werkt op dit moment aan haar advies over de inrichting van een systematiek voor periodiek onderhoud. De minister is voornemens beleid hierop binnen de hem gegeven drie jaar rond te hebben.

  • Basisvaardigheden taal, rekenen/ wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid krijgen prioriteit. Scholen kunnen in hun eigen tempo aan de slag met andere leergebieden
    Huidige kerndoelen zijn uitgangspunt, voorstellen Curriculum.nu zijn input. Kerndoelen worden ontwikkeld in samenhang, door compact samengestelde teams van leraren en andere experts. Dit duurt maximaal twaalf maanden, ongeacht het aantal leergebieden. Eind 2023 kunnen de bijgestelde kerndoelen gedeeld worden met uw Kamer.
  • Er worden geen bouwstenen ontwikkeld, er wordt meteen gestart met het bijstellen van examenprogramma’s
  • Elk examenprogramma eigen tempo. Kerndoelen: bij beproeven (fase 2) en voorbereiden invoering (fase 3, overlapt met fase 2) prioriteit voor taal, rekenen/ wiskunde, burgerschap, digitale geletterdheid. Hiervoor komt eerder voorbeeldmateriaal en bij- en nascholingsaanbod beschikbaar. Rest volgt later.
  • Systeem van periodiek onderhoud zo snel mogelijk regelen.

Samenhang in aanpak

Curriculumonderhoud is gericht op het aanpakken van knelpunten, met focus op de basisvaardigheden. Juist vanwege het belang van de basisvaardigheden is het belangrijk dat de kerndoelen in samenhang worden ontwikkeld. Dit klinkt tegenstrijdig maar het is relevant om meerdere redenen.

  1. Om voldoende toe te komen aan de basisvaardigheden is het ten eerste belangrijk dat het curriculum niet overvol raakt. Wanneer nu alleen kerndoelen taal en rekenen worden bijgesteld én kerndoelen burgerschap en digitale geletterdheid worden toegevoegd, komen er weer doelen bij zonder dat er doelen afgaan.
  2. Ten tweede is consistentie tussen leergebieden van belang. Een les economie of  natuurkunde kun je niet volgen zonder rekenvaardigheid, een les geschiedenis of aardrijkskunde vraagt schrijf- en leesvaardigheid. Het risico bestaat dat er bij het curriculum van taal en rekenen leerstof wordt toegevoegd die niet aansluit op andere vakken. Daarmee kunnen de basisvaardigheden in die andere vakken niet goed worden ontwikkeld. Dat moeten we voorkomen. Niet in een grootschalig proces, maar simpelweg door de kerndoelen naast elkaar te leggen om mogelijke hiaten, onnodige overlap en vooral inconsistenties te voorkomen.
  3. Ten derde moeten de kerndoelen voor álle leergebieden concreter. Wanneer dit niet gebeurt, hebben we een status quo: met uitzondering van de kerndoelen voor basisvaardigheden blijven de kerndoelen dan vaag. Daarmee blijft de interpretatieruimte fors waarmee leermiddelenmakers methodes volschrijven en daarmee het curriculum in de school vullen. Dit gaat ten koste van de inzet op de basisvaardigheden en de ontwikkel- en professionele ruimte van leraren.

Kirschner over basisvaardigheden

Dagblad Trouw haalt hoogleraar Kirschner aan. Hoewel hij blij verrast was door de brief van Wiersma, vindt hij dat burgerschapsvorming en digitale vaardigheden niet tot de basisvaardigheden gerekend moeten worden: ‘Beide zijn zeer belangrijk, maar het zijn geen vaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen. Een goede burger weet van onze en andere staatsinrichtingen, geschiedenis en culturen maar leert die bij geschiedenis, Frans of maatschappijleer en niet bij ‘burgerschap’. Wie bovendien niet goed begrijpend kan lezen of de basiskennis mist om te evalueren wat die tegenkomt, is ook niet digitaal geletterd. Als burgerschap en digitale geletterdheid goed verwerkt worden in de kernvakken, volgt de rest bijna vanzelf.’

Ten slotte

De minister sluit zijn Kamerbrief af met, ‘Leraren en schoolleiders hebben geen behoefte aan eindeloze discussies over het curriculum in den brede, zij hebben concreet behoefte aan helderheid over de gewenste inhoud van de vakken die zij verzorgen. We moeten hen faciliteren met een gerichte opdracht, concrete doelen en goede ondersteuning. Alleen daar helpen we hen én de leerlingen mee’.


Met dank aan Vos/Abb: Wiersma focust op hoognodige reparaties curriculum – PO/VO
Kamerbrief 4 april: Curriculum funderend onderwijs
Trouw: Minister Wiersma wil met een nieuw curriculum dringende achterstanden bij leerlingen wegwerken

Onderwijs Innovatie Festival

Dinsdag 24 mei organiseren wij het Onderwijs Innovatie Festival, een feestelijke dag voor iedereen die het onderwijs lief heeft. Met workshops, dialoogtafels en een belevingsmarkt vol met Edtech innovaties. Ben jij hier ook bij? 

Tags: , , ,
Je moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.

Ook Interessante Artikelen

Hoe veerkrachtig is uw organisatie?

Veel organisaties zien dat het loont om te investeren in de veerkracht van eigen medewerkers. Zij stemmen daar hun vitaliteitsactiviteiten dan ook op af. Tegelijkertijd is het lastig om het…
Lees verder

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

Whitepaper Docent de dupe van technologie

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Nog geen lid? Registreer geheel vrijblijvend.

Al een account? Log hier in.

Extra bevoegdheid behalen?

Bevoegdheid onderwijscommunity

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Laterna Magica gebouw
Laterna-Magica-logo

Leraar basisonderwijs | IKC Laterna Magica Amsterdam

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Niets gevonden.

App

gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen