Tags: , , , ,

4 indicatoren om stressklachten te signaleren

Werkdruk, burn-out en het onderwijs

Stressklachten zijn al jarenlang beroepsziekte nummer 1. Het burn-out percentage in het onderwijs is daarbij aanmerkelijk hoger dan het landelijk gemiddelde. In 2019 kampt 27,4 procent van alle docenten in Nederland met burn-out klachten. Het landelijke gemiddelde ligt op 17 procent. Het onderwijs is het meest gevoelige beroep voor burn-out, constateerde de Algemene Vereniging van Schoolleiders naar aanleiding van een onderzoek TNO en CBS.

Wat wel opvalt is dat onderwijsmedewerkers van alle beroepsgroepen wel het meest tevreden zijn over hun baan. Maar dat de werkdruk als hoog wordt ervaren, zal niet verbazen. Hoeveel last een onderwijsprofessional heeft van burn-out klachten hangt af van de functie: docenten hebben het meeste last van stress en andere burn-out klachten, algemeen directeuren het minst, aldus de conclusies uit het eerder genoemde onderzoek.

Het bijzondere aan stress is dat hoe meer stress je hebt, hoe minder je de stress als ernstig herkent. Het deel van de hersenen dat voor zelfreflectie zorgt, raakt namelijk als eerste beschadigd bij langdurige stress. Dat maakt het voor veel mensen lastig om stress zelf te herkennen.

Maatschappelijke kosten

Psychisch verzuim veroorzaakt veel ellende op individueel niveau. De werkdruk in het hele team neemt toe door het verzuim van een collega en of lessen vallen uit. Voor de onderwijsinstelling is het ook bijzonder kostbaar in financieel opzicht. Daarom is het belangrijk stress tijdig te herkennen. “Werknemers verzuimen steeds vaker en langer: inmiddels gemiddeld 4,5 maanden bij psychische klachten en 9,5 maand bij een burnout. Daar zijn flinke kosten aan verbonden: een bedrijf met 1.000 werknemers maakt jaarlijks 9,1 miljoen euro aan kosten door psychisch verzuim, berekende TNO. Voor een gemiddelde MBO instelling van die omvang zal dat dus nog flink hoger liggen. Daarbij is het psychisch leed dat deze professionals moeten doormaken niet in geld uit te drukken. Hoog tijd dat scholen slimmer omgaan met psychisch verzuim door het effectiever te bestrijden en te voorkomen”, aldus Botman.

Zelfreflectie sneuvelt als eerste

“Merk op: drie op de vier werknemers ziet een burnout zelf niet aankomen”, vertelt Botman. “Het deel van de hersenen dat voor zelfreflectie zorgt, raakt namelijk als eerste beschadigd bij langdurige stress. Daarom ligt er voor leidinggevenden en collega’s een belangrijke taak weggelegd: zorg dat je gedragsveranderingen door langdurige stress op tijd signaleert en bespreekbaar maakt. Onderstaande indicatoren helpen je daarbij op weg. We weten allemaal dat voorkomen beter is dan genezen. Wie de lesuitval, de torenhoge kosten en het persoonlijk leed dat gemoeid gaat met psychisch verzuim in acht neemt, weet dat het belangrijk is om ernstige stressklachten op de werkvloer te voorkomen. Monitor deze vier stress-indicatoren nauwlettend, zodat er met succes ingezet kan worden op preventiebeleid.”

De 4 stress-indicatoren

1. Snakkend naar vakantie

Merk je dat dat iemand vaak vakantiedagen opneemt om bij te komen? Of dat hij zich van vakantie naar vakantie sleept, maar niet uitgerust is als hij weer moet beginnen? Dan is diegene hard op weg om uit te vallen, want het laat zien dat de medewerker de stress niet meer krijgt ‘weg-gemanaged’. En dat is niet gezond. Van vakantie naar vakantie leven is dan ook een duidelijke indicator van overmatig stress.

2. Snel boos

Iemand die langdurig stress ervaart, is vaak sneller geïrriteerd. Heeft een collega al langere tijd een korter lontje dan gebruikelijk? Dan ervaart iemand een ongezonde hoeveelheid stress. Dat is een goede indicator voor toekomstig en langdurig verzuim. Let dus goed op of iemand vaker aangebrand reageert dan normaal.

3. Besluiteloos

Langdurige stress zorgt voor een warboel in je hoofd en een gebrek aan relativeringsvermogen. Daardoor lijken kleine hobbels al grote bergen. Men kan daardoor chaotisch en besluiteloos worden. Een knoop doorhakken kan als een ware beproeving aanvoelen. Besluiteloosheid is een subtieler signaal voor toekomstige uitval.

4. Verslavingsgedrag en andere uitvluchten

Iemand die langdurig onder stress staat, kan de neiging hebben om te vluchten, bijvoorbeeld in overmatig gamen, drank of drugs. Neem je onder werktijd een alcohollucht waar bij een collega, dan is dat een overduidelijk signaal. Ook het vluchten in gamen of andere verslavingen is een duidelijk signaal. Schep een klimaat op de werkvloer waarin met dergelijke verslavingen aangeklopt kan worden bij de manager, bedrijfsarts of vertrouwenspersoon.

Wat doe je als teamleider of collega?

Stress op tijd herkennen

Verzuim door psychische klachten heeft nooit één oorzaak, maar komt altijd door een combinatie van factoren. Iemand heeft bijvoorbeeld thuis problemen, is perfectionistisch en ervaart op het werk weinig autonomie. Omdat te veel stress bij jezelf moeilijk te herkennen is, is het belangrijk dat collega’s en leidinggevenden de verschijnselen van te veel stress herkennen en aan de bel trekken. Zorg dat je dit met respect en geduld doet en wacht niet te lang. Nog te vaak vallen werknemers langdurig uit omdat ze te lang met stress rondlopen.

Actieve ondersteuning en hulp

Iemand met te veel stress vindt het lastig goed voor zichzelf te zorgen. Vaak biedt een organisatie verschillende initiatieven aan om vitaal te blijven werken, maar daar maken juist de werknemers met te veel stress geen gebruik van. Help iemand om een keuze te maken uit het aanbod. Zo hoeft iemand die al stress ervaart niet nóg meer zelf te regelen. Neem als werkgever of leidinggevende de regie, zodat vitaliteitsprogramma’s niet alleen aangeboden worden, maar ook echt gebruikt worden.

Reflecteer op je eigen aandeel als leidinggevende

Managers zouden ook kunnen reflecteren op hun eigen rol. “Stel als leidinggevende eens de vraag of iemand wel het werk doet dat bij hem past en waar hij energie van krijgt. Komen taken en talent overeen? Wordt iemand, met al zijn talenten en beperkingen, volledig geaccepteerd en gezien? Worden problemen die de medewerker ervaart – en waar hij zelf niets aan kan doen – opgelost? Ervaart de medewerker een mate van autonomie die bij hem past?


Meer weten?

  • Helpen deze inzichten je om psychisch verzuim effectiever te bestrijden?
  • Ben je op zoek naar nog meer inzichten voor het effectief bestrijden van psychisch verzuim?
  • De inzichten in de whitepaper zijn gebaseerd op actuele neurowetenschappelijke en psychologische kennis en kunnen organisaties op weg helpen bij het slimmer voorkomen en verhelpen van deze vorm van uitval.
  • Download de whitepaper van Happy Brain® Clinics:

‘Naar een optimaal beleid voor psychisch verzuim.’ 

Wie ernstige stress tijdig herkent, voorkomt verzuim. Daarom deelt Ellen Botman, CEO van Happy Brain® Clinics en stress-expert, vier indicatoren die collega’s en leidinggevenden helpen om tijdig ernstige stress bij collega’s te herkennen.

Download

Naam(Vereist)
Akkoord(Vereist)
Tags: , , , ,

Ook Interessante Documenten

Strategische agenda hoger onderwijs en onderzoek

Gerelateerd:Verkiezingsprogramma's en onderwijsplannen De meeste politieke partijen beloven substantieel meer geld voor onderwijs. Hoe willen zij dit gaan verdelen? Wat zijn de verschillen?…Wat belet leerkrachten om inzichten uit onderzoek toe…
Van Engelshoven probeert met financiele herschikking de strijd om de student te verminderen. Ook andere financiële prikkels om het onderwijs zelf te ondersteunen. Hoe bestendig is haar aanpak?
Lees verder

Uit de oude doos; Commissie Dijsselbloem en het onderwijsbeleid

Gerelateerd:'Lerarenstrategie' tegen lerarentekort mist cruciale… De onderwijsministers Robbert Dijkgraaf en Dennis Wiersma hebben in een Kamerbrief hun strategie tegen het lerarentekort aangegeven. Ze schrijven zelfs…Verkiezingsprogramma's en onderwijsplannen De meeste politieke…
Onderwijscommunity haalt de conclusies van een Kohnstamm onderzoek aan uit 2014. Daarin werd 6 jaar onderwijsbeleid onder de loep genomen, in het licht van het rapport Dijsselbloem uit 2008
Lees verder

!

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

ICT-gebruik in het onderwijs

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Nog geen lid? Registreer geheel vrijblijvend.

Al een account? Log hier in.

Onderwijs Innovatie Festival 2023

Onderwijs Innovatie Festival 2023

Extra bevoegdheid behalen?

Bevoegdheid onderwijscommunity

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Laterna Magica gebouw
Laterna-Magica-logo

Leraar basisonderwijs | IKC Laterna Magica Amsterdam

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Onderwijs Innovatie
Onderwijs Innovatie

Onderwijs Innovatie Festival 2023

App

Picoo stimuleert actief samen spelen onder kinderen met de eerste interactieve spelcomputer voor buiten. Zonder scherm! Zo combineert Piccoo het avontuurlijke van buitenspelen met het interactieve van gamen. Eindeloos speelplezier dus! 
gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen