Tags: , , , ,

Zij-instromer begeleiden? Een succesvolle start in zes stappen

Bij het werven, opleiden en begeleiden van een zij-instromer komt veel kijken. Met het stappenplan in de handreiking Zij-instroom als vervolgcarrière in het voortgezet onderwijs wil Voion scholen en besturen op weg helpen bij het opzetten van een succesvol zij-instroomtraject. Tips en ervaringen uit de praktijk.

Buitenwereld naar binnen brengen

Voor veel schoolbesturen en schooldirecteuren is het een vrij grote stap om een zij-instromer in dienst te nemen. Professionals uit andere sectoren kunnen een waardevolle toevoeging zijn in het voortgezet onderwijs. ‘Zeker in het vmbo zien we dat zij-instromers vaak direct uit de praktijk komen en daardoor de buitenwereld naar binnen brengen,’ aldus Tiny Rompen, beleidsadviseur bij Voion. Toch is men vaak geneigd iemand te kiezen die bevoegd en direct volledig inzetbaar is. Door het lerarentekort kan dat echter niet altijd.

Waardevolle toevoeging

De interesse om in te stromen is groot. Het is een oplossing voor het lerarentekort. Een zij-instromer brengt de buitenwereld naar binnen en geeft een een frisse blik op de mores binnen de organisatie. Zij-instroom zorgt voor meer diversiteit in de lerarenteams. Steeds meer besturen en scholen in het voortgezet onderwijs kiezen juist bewust voor zij-instroom als oplossing voor de oplopende lerarentekorten, om zo de ervaring uit de praktijk en vernieuwing in de lessen te stimuleren. Hun tips en ervaringen vormen de basis van de Handreiking Zij-instroom als vervolgcarrière in het voortgezet onderwijs; een handig stappenplan van Voion loodst u op hoofdlijnen in zes stappen door het opzetten van een succesvol zij-instroomtraject. Zie ‘de Handreiking Zij-instroom’ download onderaan.

Voion ondersteunt besturen en scholen in het voortgezet onderwijs via twee kernopgaven: Optimaliseren onderwijsarbeidsmarkt & Stimuleren veilig en vitaal werken. Daarnaast adviseren en ondersteunen we op verzoek de cao- en/of sectortafel. Voion wordt bestuurd door de sociale partners in het voortgezet onderwijs.

Dit artikel van Karin van Breugel is gepubliceerd in het magazine Naar School nr. 30 van de VOS/ABB, december 2021 en verscheen ook op de site bij Voion. 

Een fijn beroep

De handige nieuwe handreiking laat zien hoe je zij-instromers een goede start geeft, zodat ze net als Daniëlle van Damme enthousiast blijven. ‘Dit is echt een fijn beroep’, zegt zij, vijf jaar na haar overstap naar het Esdal College in Emmen. Tiny Rompen, beleidsadviseur bij Voion (kennis- en sparringpartner voor het voortgezet onderwijs op het gebied van de onderwijsarbeidsmarkt en veilig en vitaal werken) zegt daarover: ‘Het zou interessant zijn als scholen met een wat bredere blik naar zij-instromers kijken. Met hun werk- en levenservaring en kennis kunnen zij-instromers namelijk echt iets toevoegen aan het team en bijdragen aan meer diversiteit. Zij brengen de buitenwereld naar binnen.’

Contraproductief

Bij het werven, opleiden en begeleiden van een zij-instromer komt veel kijken. Als hier onvoldoende aandacht voor is, is de kans reëel dat de zij-instromer het onderwijs weer verlaat. In het voortgezet onderwijs gebeurt dat in zo’n 20 procent van de gevallen. Met de handreiking Zij-instroom als vervolgcarrière in het voortgezet onderwijs wil Voion scholen en besturen op weg helpen bij het opzetten van een succesvol zij-instroomtraject. De handreiking schetst zes stappen, die onder meer gebaseerd zijn op gesprekken met scholen en zij-instromers. Denk aan strategiebepaling, werving en begeleiding.

Hernieuwde kennismaking met onderwijs

Als we naar de werving kijken, dan doet de handreiking bijvoorbeeld suggesties voor wervingskanalen en voor het organiseren van open dagen en voorlichtingsbijeenkomsten. Rompen: ‘Veel zij-instromers zijn dertigers of veertigers, die soms al heel lang het voortgezet onderwijs niet meer van binnen hebben gezien. Het onderwijs is veranderd, dus arrangeer een soort hernieuwde kennismaking met het onderwijs. Een mooi voorbeeld vind ik het Haagse project derodeloper.nu, waarin geïnteresseerden bijvoorbeeld letterlijk een uurtje voor de klas kunnen staan.’

Verwelkomen met draagvlak

‘Het is cruciaal dat zij-instromers goed worden opgevangen in het team. Als het team betrokken is bij de besluitvorming rondom het werven van een zij-instromer, zorgt dat doorgaans voor meer draagvlak. We zien dat de zij-instromer dan een warmer welkom krijgt en makkelijker met vragen terecht kan bij collega’s’, aldus Rompen. Ook is het belangrijk om goede afspraken te maken over de begeleiding, zodat duidelijk is bij wie de zij-instromer voor wat terecht kan.

‘Veel vo-scholen zijn grote organisaties, waar een nieuweling zich makkelijk verloren kan voelen. Scholen zorgen wel voor een coach of mentor, maar in de praktijk heeft die persoon niet altijd voldoende tijd voor de begeleiding. Vaak wordt ook pas gaandeweg duidelijk hoeveel begeleiding er nodig is. Enige flexibiliteit in de inzet van de coach of mentor helpt dus.’

Directe begeleiding en steun

Wiskundedocent Daniëlle van Damme (46 jaar) startte in 2016 als zij-instromer op het openbare Esdal College in Klazienaveen. Daarvoor werkte ze, na haar studie commerciële economie, jarenlang als manager van uiteenlopende afdelingen. Van Damme kijkt met een enorm goed gevoel terug op de manier waarop zij destijds werd opgevangen door de school en haar collega’s. ‘Om te beginnen had ik een interne coach, die mij bij allerlei zaken begeleidde. Ook kon ik met al mijn vragen, bijvoorbeeld over klassenmanagement, terecht bij mijn teamleider. Maar misschien heb ik nog wel het meeste gehad aan mijn collega’s in de sectie wiskunde. Ik had echt het gevoel dat zij om mij heen stonden en mij wilden helpen. Op een gegeven moment was er een ervaren collega, die na de examens uren over had. Zij zei: ik ga jou helpen. We hebben toen verschillende lessen samen gedraaid. De ene keer stond zij voor de klas en kon ik kijken hoe zij het deed, de volgende keer observeerde zij mijn les. Dat duurde maar een week of zes, maar het heeft mij extreem goed geholpen.’

Zorg voor een warm welkom en flexibiliteit in de coaching

In de luwte

Ook van andere adviezen uit de Voion handreiking heeft Van Damme ervaren hoe belangrijk ze zijn. Bijvoorbeeld het advies om zij-instromers niet te lastige groepen te geven en om bij de inroostering rekening te houden met opleidingsdagen of tentamens. Ook is het zinvol om zij-instromers qua extra taken in het begin uit de wind te houden. Van Damme zegt daarover: ‘In eerste instantie hoefde ik bijvoorbeeld niet aanwezig te zijn op open avonden en was ik geen mentor. Na ongeveer anderhalf jaar werd gevraagd of ik er aan toe was om wel een aantal extra taken op te pakken. Toen vond ik dat prima.’

Eigen verantwoordelijkheid

Het laten slagen van een zij-instroomtraject vraagt best veel van de school en het team. ‘Maar de verantwoordelijkheid ligt ook bij de zij-instromer zelf’, benadrukt Rompen. ‘Als je zelf niet om hulp vraagt, kan de school die hulp ook niet bieden.’ Zij-instromer Van Damme is het roerend met haar eens. ‘Als je tegen bepaalde dingen aanloopt, moet je de vragen stellen die je hebt. Zo voorkom je dat je in de problemen komt. Ook is het belangrijk dat je steeds blijft reflecteren op jezelf: waar kan ik het anders of beter doen?’ Inmiddels staat deze enthousiaste docent alweer bijna vijf jaar voor de klas: ‘Dit is echt een fijn beroep. Ik doe het graag en haal er veel energie uit!’

De handreiking samengevat:

de belangrijkste randvoorwaarden voor succes bij zij-instroom

  1. Investeer in goede communicatie: neem het team mee en vergroot zo de kans dat het team de zij-instromers snel opneemt.
  2. Zorg voor een veilige leeromgeving door zij-instromers extra begeleiding en tijd en ruimte voor hun studie te bieden.
  3. Kies de juiste locatie; bij een opleidingsschool is een schoolopleider en/of mentor aanwezig die de zij-instromer kan coachen en begeleiden.
  4. Plaats de zij-instromer in een vaste klas en let op het rooster; opdat deze bijdraagt aan en past bij de ontwikkeling die de aankomend docent doormaakt.
  5. Spreek maatwerk af met de lerarenopleiding en zorg dat rekening gehouden wordt met de Eerder Verworven Competenties van de zij-instromer.
  6. Verwachtingsmanagement: maak duidelijke afspraken over de begeleiding, over de rol van de mentor/coach in de school en van de schoolopleider, en over de wijze van afstemming, zodat alle partijen weten wat ze wel en niet van elkaar kunnen verwachten.

Dit artikel van Karin van Breugel is gepubliceerd in het magazine Naar School nr. 30 van de VOS/ABB, december 2021 en verscheen ook op de site bij Voion.
De redactie van Onderwijscommunity heeft met toestemming van Voion de Handreiking zij-instromer aan het oorspronkelijke artikel gehangen en het geheel iets aangepast.

Bron:

Karin van Breugel: Zo geef je zij-instromers een goede start

Praktische handvatten en tips

Als kennis- en sparringpartner voor het voortgezet onderwijs levert Voion een bijdrage aan de oplossing van de arbeidsmarktvraagstukken in het vo. Daarom ontwikkelden zij voor bestuurders, HRM-medewerkers, schoolleiders en schoolteams die actief aan de slag willen gaan met zij-instroom, de handreiking Zij-instroom als vervolgcarrière in het voortgezet onderwijs. Aan de hand van een handig stappenplan (gebaseerd op de verzamelde praktijkverhalen, gesprekken met scholen en zij-instromers) loodsen zij u op hoofdlijnen in zes stappen door het opzetten van een succesvol zij-instroomtraject. Te beginnen met het ontwikkelen van een visie op zij-instroom tot de uiteindelijke evaluatie en borging.

Tags: , , , ,
Je moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.

Ook Interessante Artikelen

Community Leden

Alle Leden >>>

Whitepaper arbeidsmarkt

Whitepaper onderwijs arbeidsmarkt

Whitepaper digitale toepassing didactiek

didactiek download

Whitepaper Werkstress de baas

HR download onderwijs

Whitepaper Hybride leeromgeving

Leeromgeving download

Whitepaper maatschappij

Maatschappij onderwijs download

Whitepaper onderwijsontwikkeling

onderwijsontwikkeling download

Whitepaper effectief afstandsonderwijs

Onderwijs organiseren download

Whitepaper professionalisering

onderwijs professionalisering download

Whitepaper Docent de dupe van technologie

Onderwijs Technologie download

Registreer je als lid

Nog geen lid? Registreer geheel vrijblijvend.

Al een account? Log hier in.

Extra bevoegdheid behalen?

Bevoegdheid onderwijscommunity

Artikelen & Blogs

Apps & Tools

🙁

WORD LID

Met Onderwijscommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van Onderwijscommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

ADVERTENTIE

In de spotlight

Vacature

Laterna Magica gebouw
Laterna-Magica-logo

Leraar basisonderwijs | IKC Laterna Magica Amsterdam

Boek

Burgerschap is zorgen voor jezelf, zorgen voor elkaar en voor de aarde waar we op wonen.

DOEboek Burgerschap: 100 acties om de wereld mooier te maken

Kalender

Niets gevonden.

App

gamification onderwijs

Picoo – gameconsole voor buitenspelen